{"id":3899,"date":"2012-04-19T09:53:18","date_gmt":"2012-04-19T09:53:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/?p=3899"},"modified":"2012-09-07T19:35:40","modified_gmt":"2012-09-07T16:35:40","slug":"yitirilen-kitaplar-kaybolan-tarih","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/2012\/04\/19\/yitirilen-kitaplar-kaybolan-tarih","title":{"rendered":"Yitirilen kitaplar, kaybolan tarih"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">M\u0131s\u0131r Ulusal Ar\u015fivi&#8217;nin zemin kat\u0131ndaki solgun odada bulunan sivil giyimli g\u00fcvenlik g\u00f6revlisi, foto\u011fraf makineme ku\u015fkuyla bak\u0131yor. \u00d6n\u00fcndeki masada b\u00fcy\u00fck, siyah bir tabanca duruyor. Rehberimle k\u0131sa bir tart\u0131\u015fmaya girip amirlerine \u00e7e\u015fitli telefonlar ettikten sonra, isteksizce, i\u00e7eri girmeme izin veriyor. <!--more-->Yan odaya al\u0131n\u0131yorum. Burada k\u00fcme k\u00fcme gazeteler aras\u0131nda y\u00fczlerine maske, ellerine eldiven takm\u0131\u015f, \u00fczerlerine beyaz laboratuvar \u00f6nl\u00fc\u011f\u00fc giymi\u015f kad\u0131n ve erkekler yo\u011fun \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Buras\u0131 bir hastanedeki ameliyathaneyle gazete matbaas\u0131 aras\u0131nda bir kar\u0131\u015f\u0131m. Havada yanm\u0131\u015f ka\u011f\u0131t kokusu var. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck odada, \u00fclkenin en eski ara\u015ft\u0131rma enstit\u00fcs\u00fc olan ve Aral\u0131k ay\u0131nda Kahire&#8217;nin merkezinde g\u00f6stericilerle ordu aras\u0131nda patlak veren \u00e7at\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda yang\u0131n bombas\u0131 at\u0131lan M\u0131s\u0131r Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;nde tahrip olan antik kitaplar\u0131 ve yazmalar\u0131n kurtar\u0131labilmesi i\u00e7in hummal\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1798&#8217;de Napolyon Bonapart taraf\u0131ndan, Fransa&#8217;n\u0131n M\u0131s\u0131r seferi s\u0131ras\u0131nda kurulan enstit\u00fc, Avrupa d\u0131\u015f\u0131ndaki en eski sanat ve bilim akademilerinden biriydi. Enstit\u00fcn\u00fcn en \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olan ve M\u0131s\u0131r uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131, do\u011fas\u0131n\u0131 ve o d\u00f6nemin ya\u015fam\u0131n\u0131 anlatan, 1809 y\u0131l\u0131ndan kalma, 23 ciltlik La Description de l&#8217;\u00c9gypte&#8217;in ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na da Napolyon \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015fti. Kitaplar\u0131n yaz\u0131lmas\u0131 ve haz\u0131rlanmas\u0131nda 150&#8217;yi a\u015fk\u0131n Frans\u0131z bilim adam\u0131 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.Son yang\u0131nda bu kitaplar\u0131n ilk bask\u0131s\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 zarar g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ender kitaplar, el yazmalar\u0131, haritalar<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Enstit\u00fcde 200 binden fazla, 1500 y\u0131llar\u0131na dek uzanan gayet ender ba\u015fvuru kitaplar\u0131 ve ciltli el yazmalar\u0131 bulunuyordu. Bu kitaplar, Arap\u00e7a, Frans\u0131zca, \u0130ngilizce, Almanya ve Rus\u00e7a dillerindeydi. Enstit\u00fc koleksiyonu aras\u0131nda el yaz\u0131s\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f mektuplar, seyahatnameler ve on binlerce harita bulunuyordu. Bu haritalar aras\u0131nda da 1752&#8217;den kalma, Yukar\u0131 ve A\u015fa\u011f\u0131 M\u0131s\u0131r&#8217;a ait bir atlas ile 1842&#8217;den kalma M\u0131s\u0131r ve Etiyopya&#8217;ya ait bir Alman atlas\u0131 yer al\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ulusal Ar\u015fiv&#8217;de \u00e7al\u0131\u015fanlar, yang\u0131n\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi s\u0131ras\u0131nda hortumla s\u0131k\u0131lan sular\u0131n \u0131slatt\u0131\u011f\u0131 kitaplar\u0131, sayfalardaki nemlili\u011fi yava\u015f\u00e7a almas\u0131 i\u00e7in birka\u00e7 kat gazeteyle sar\u0131yorlar. Gazetelerle paketlenen kitaplar daha sonra vakumlanm\u0131\u015f torbalara yerle\u015ftiriliyor. \u00d6tedeki koridora y\u0131\u011f\u0131n y\u0131\u011f\u0131n bu naylon paketler dizilmi\u015f. Her bir paket her \u00fc\u00e7 g\u00fcnde bir yeniden a\u00e7\u0131l\u0131yor, kontrol ediliyor, yeniden paketleniyor. Haftalarca s\u00fcren \u00e7ileli bir s\u00fcre\u00e7 bu. Ar\u015fiv b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yaln\u0131zca d\u00f6rt vakum makinesi var; g\u00f6revliler i\u015fi bitirebilmek i\u00e7in gecenin ge\u00e7 vakitlerine kadar \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oda kararm\u0131\u015f, k\u00f6m\u00fcrle\u015fmi\u015f kitap ve ka\u011f\u0131t y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131yla dolu. Nereye gitseniz ka\u011f\u0131t par\u00e7alar\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz yerlerde. Art\u0131k kurtar\u0131lamayacak haldeki tarih par\u00e7alar\u0131 bunlar. Odada parmaklar\u0131m\u0131n ucuna basarak dikkatle dola\u015f\u0131yorum. \u00dczerine bast\u0131\u011f\u0131m ka\u011f\u0131t par\u00e7alar\u0131n\u0131n y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k eserler oldu\u011funun gayet iyi fark\u0131nday\u0131m. K\u00f6\u015fede biri, b\u00fcy\u00fck bir el yazmas\u0131n\u0131n sayfalar\u0131n\u0131 d\u00fcz ka\u011f\u0131tlar\u0131n \u00fczerine seriyor kat kat. Ka\u011f\u0131tlar\u0131 kald\u0131r\u0131nca k\u00f6\u015feleri da\u011f\u0131l\u0131veriyor, par\u00e7alar ufalan\u0131p yere d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor. Adeta yava\u015f yava\u015f siliniyor tarih.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>G\u00f6r\u00fclmemi\u015f fel\u00e2ket<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ulusal Ar\u015fiv&#8217;de, kitap restorasyonu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131 olan Mona Muhammed Abdo&#8217;yla konu\u015fuyorum. I\u015f\u0131lt\u0131l\u0131 g\u00f6zleri olan, ye\u015fil-mavi ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc bir kad\u0131n Mona. Yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fe bir ara veriyor, beni gezdirmek i\u00e7in. &#8220;Bir fel\u00e2ket bu!&#8221; diyor ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;\u0130lk defa bu boyutlarda bir\u015fey \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. \u0130lk birka\u00e7 g\u00fcn 30 kamyon kitap getirildi. Koyacak yerimiz yoktu. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015flang\u0131\u00e7ta k\u00fcflenmesinler diye, do\u011fal y\u00f6ntemlerle kurutmak zorunda kald\u0131k. Bah\u00e7ede yerlere ya da binan\u0131n \u00e7at\u0131s\u0131na yayd\u0131k kitaplar\u0131n yapraklar\u0131n\u0131, kurusun diye. Baz\u0131 kitaplar\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hala i\u00e7in i\u00e7in yan\u0131yorlard\u0131.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu antik eserlerin kurtar\u0131lmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olanlar\u0131n \u00e7o\u011fu uzmanlar de\u011fil; g\u00f6n\u00fcll\u00fc olan s\u0131radan M\u0131s\u0131rl\u0131lar. Son derece g\u00fczel y\u00fczl\u00fc, u\u00e7uk pembe ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc, topuklar\u0131na kadar inen a\u00e7\u0131k mavi elbiseli, 24 ya\u015f\u0131ndaki eczac\u0131 B\u00fc\u015fra, sard\u0131\u011f\u0131 ka\u011f\u0131tlardan ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131p bana g\u00fcl\u00fcms\u00fcyor. &#8220;Bu bizim miras\u0131m\u0131z, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz. \u00c7ok \u00f6nemli bir\u015fey. Gelip buraya yard\u0131mc\u0131 olmam \u015fartt\u0131.&#8221; diyor. Yolun a\u015fa\u011f\u0131s\u0131nda, haftalar sonra bile, hala enstit\u00fcn\u00fcn enkaz\u0131 alt\u0131nda kalm\u0131\u015f kitaplar oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorum. Binan\u0131n kendisinin y\u0131k\u0131lma tehlikesi alt\u0131nda oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Son kat y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f bile.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ve bir\u00e7ok kitap da \u00f6ylece, yokolup gitmi\u015f\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sara Hashash &#8211; (Bu yaz\u0131 21 Ocak 2012 tarihinde <\/strong><strong>bbc.co.uk sitesinde <\/strong><strong>yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kaynak: http:\/\/www.edebiyathaber.net\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0131s\u0131r Ulusal Ar\u015fivi&#8217;nin zemin kat\u0131ndaki solgun odada bulunan sivil giyimli g\u00fcvenlik g\u00f6revlisi, foto\u011fraf makineme ku\u015fkuyla bak\u0131yor. \u00d6n\u00fcndeki masada b\u00fcy\u00fck, siyah bir tabanca duruyor. Rehberimle k\u0131sa bir tart\u0131\u015fmaya girip amirlerine \u00e7e\u015fitli telefonlar ettikten sonra, isteksizce, i\u00e7eri girmeme izin veriyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[1410],"class_list":["post-3899","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-uluslararasi-kutuphane-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3899"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3899"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3899\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}