{"id":3788,"date":"2012-04-13T07:42:55","date_gmt":"2012-04-13T07:42:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/?p=3788"},"modified":"2012-04-13T07:43:44","modified_gmt":"2012-04-13T07:43:44","slug":"dagbasinda-kutuphane-trabzon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/2012\/04\/13\/dagbasinda-kutuphane-trabzon","title":{"rendered":"Da\u011fba\u015f\u0131nda K\u00fct\u00fcphane-Trabzon"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Trabzon\u2019un ma\u00e7ka il\u00e7esine 4 kilometre uzakl\u0131kta bulunan yazl\u0131k(livera) k\u00f6y\u00fcnde 1980 y\u0131l\u0131nda kurdu\u011fu \u00f6zel k\u00fct\u00fcphanesinde 4 bini a\u015fk\u0131n kitap bar\u0131nd\u0131ran 79 ya\u015f\u0131ndaki \u0130lyas Karag\u00f6z, \u2018\u2019 Benim bireysel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6re okumay\u0131 sevenler i\u00e7in en yak\u0131n arkada\u015flar\u0131 kitaplar olmal\u0131d\u0131r. \u0130lkokulda harfleri kat\u0131p okumay\u0131 \u00e7\u00f6zmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda yollarda buldu\u011fum \u00e7amurlu k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7alar\u0131n\u0131 al\u0131p okurdum. Okuma sevgim ve al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m o zamanlarda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi hat\u0131rl\u0131yorum. Bu benim i\u00e7in \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcrecek bir kazan\u00e7 olmu\u015ftu\u2019\u2019 dedi.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lyas Karag\u00f6z kimdir? Ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fc nedir?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1933 y\u0131l\u0131nda Tonya\u2019da do\u011fdum,1938 y\u0131l\u0131nda Ma\u00e7ka Livera K\u00f6y\u00fc\u2019ne ailece yerle\u015ftik. 1942\u20131947 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Ma\u00e7ka Merkez \u0130lkokulunda okudum. Zonguldak maden ocaklar\u0131nda bir s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra, 1963 y\u0131l\u0131nda Almanya\u2018ya maden i\u015f\u00e7isi olarak gittim. Orada \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken hastaland\u0131m. Aral\u0131kl\u0131 olarak 1974 y\u0131l\u0131na kadar \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ettim. 1975 y\u0131l\u0131nda malulen emekli oldum. 1979 y\u0131l\u0131na kadar \u00e7e\u015fitli Alman eyalet, \u00fcniversite ve \u015fehir k\u00fct\u00fcphanelerinde memleketim olan Do\u011fu Karadeniz B\u00f6lgesi hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131m. Buldu\u011fum belge ve kaynaklar\u0131n kopyalar\u0131n\u0131 alarak memleketime d\u00f6nd\u00fcm.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00fct\u00fcphanelere gitme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ma memleketimde de devam ettim. Ama ne yaz\u0131k ki Alman k\u00fct\u00fcphanelerinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm ilgiyi \u00fclkemizde bulunan k\u00fct\u00fcphanelerinde g\u00f6remedim. Aksine \u0131srarl\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m nedeniyle ku\u015fkular\u0131 \u00fczerime \u00e7ekip M\u0130T taraf\u0131ndan takip edilmeye ba\u015fland\u0131m, karakollarda ifadem al\u0131nd\u0131, evim jandarmalar taraf\u0131ndan bas\u0131ld\u0131. Fakat y\u0131lmad\u0131m, yoluma devam ettim. \u00c7\u00fcnk\u00fc san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi vatan haini, b\u00f6l\u00fcc\u00fc de\u011fildim. Ger\u00e7ekleri arayan, resmi tarih tezi kal\u0131plar\u0131n\u0131 a\u015fan bir ki\u015fi olarak az \u00e7ok bir \u00e7evreye sahip olabildim. Sahip oldu\u011fum \u00e7evreyi \u00e7o\u011funlukla yabanc\u0131lar olu\u015fturdu. B\u00f6ylece yak\u0131n \u00e7evremden uzakla\u015f\u0131rken, uzak \u00e7evrelerle yak\u0131nla\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z yeri tan\u0131mak istiyoruz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trabzon Ma\u00e7ka il\u00e7esinin g\u00fcneydo\u011fusunda 760 rak\u0131ml\u0131, yeni uyduruk ad\u0131 Yazl\u0131k, eski ad\u0131 Livera K\u00f6y\u00fc\u2019nde 1938 y\u0131l\u0131ndan beri ya\u015f\u0131yorum. Livera K\u00f6y\u00fc 1863-1922 y\u0131l\u0131na kadar Ma\u00e7ka\u2019da kurulan Rodopolis Metropolitli\u011finin merkezi idi. Bu konumundan dolay\u0131 k\u00f6y diye de\u011fil Komopolis, yani \u015fehir diye an\u0131l\u0131rd\u0131. 1924 m\u00fcbadelesinde, 1200 n\u00fcfuslu Rum halk\u0131 k\u00f6y\u00fc bo\u015faltmak zorunda kald\u0131. K\u00f6y, bo\u015fal\u0131r bo\u015falmaz Tonya, Yomra, Mulaka, Yeri gibi \u00e7evrelerden gelen insanlar taraf\u0131ndan kanunsuz olarak istila edildi. Bu insanlar Livera\u2019daki Rum evlerine yerle\u015ftiler. Ba\u015fkalar\u0131 gelip yerle\u015fmesin diye di\u011fer evleri yak\u0131p y\u0131kt\u0131. B\u00f6ylece Livera\u2019da ilk y\u0131k\u0131m ba\u015flad\u0131.Livera K\u00f6y\u00fc\u2019nde kay\u0131tl\u0131 olan yirmi iki kiliseden iki tanesi camiye \u00e7evrildi\u011fi i\u00e7in, y\u0131k\u0131mdan kurtuldu. Geride kalan kiliseler, mabetler gavur mal\u0131d\u0131r anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n etkisiyle y\u0131kt\u0131lar. 1929-1930 y\u0131llar\u0131nda Of muhacirleri kanunen Livera\u2018ya yerle\u015ftirildi. Eski istilac\u0131lar evlerinden jandarmalar taraf\u0131ndan kovuldu. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 geldikleri yere d\u00f6nerken, bir k\u0131sm\u0131 da k\u00f6y\u00fcn k\u0131y\u0131s\u0131nda buca\u011f\u0131nda bar\u0131nd\u0131.Livera K\u00f6y\u00fc do\u011fas\u0131, havas\u0131, sular\u0131n\u0131n berrak ve tatl\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle Trabzon \u0130mparatorlar\u0131n\u0131n yazl\u0131\u011fa geldikleri \u00e7ok me\u015fhur bir k\u00f6y idi.19.y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda k\u00f6yde ilk ve ortaokul \u0130stanbul\u2019daki zengin Liveral\u0131lar taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130htiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in vak\u0131flar kuruldu. Rumlar\u0131n s\u00fcr\u00fclmesiyle bu okullar y\u0131k\u0131l\u0131p duvar ta\u015flar\u0131 yak\u0131n arazilerin tarla duvarlar\u0131nda kullan\u0131ld\u0131.1940 y\u0131l\u0131nda k\u00f6yde yap\u0131m\u0131na ba\u015flanan Halkevi esas g\u00f6revine ba\u015flamadan 1949 y\u0131l\u0131nda ilkokul olarak hizmete girdi. 1984 y\u0131l\u0131nda da eski Rum okullar\u0131 arsas\u0131 \u00fczerinde modern Yazl\u0131k K\u00f6y\u00fc \u0130lk Okulu yap\u0131ld\u0131. 2010 y\u0131l\u0131nda \u00f6\u011frencisi kalmad\u0131\u011f\u0131ndan kapat\u0131ld\u0131.Livera K\u00f6y\u00fc\u2019n\u00fcn yerel evleri, yollar\u0131, sular\u0131 kay\u0131p olup giderken, k\u00f6y\u00fcn ba\u015flar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya kaplayan \u00e7am ormanlar\u0131 da Orman \u0130\u015fletmesinin tahribat\u0131ndan kurtulamad\u0131. B\u00f6ylece k\u00f6y\u00fcn havas\u0131, do\u011fas\u0131 hissedilir bir \u015fekilde bozuldu.Eski geleneksel Rum evleri y\u0131k\u0131l\u0131p yerlerine k\u00f6y isk\u00e2n\u0131na yak\u0131\u015fmayan iki, \u00fc\u00e7 katl\u0131 beton y\u0131\u011f\u0131n\u0131 evler yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trabzon ve Karadeniz Tarihi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131z ne zaman ba\u015flad\u0131, sizi y\u00f6nlendiren ne oldu?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2018\u2019Trabzon ve y\u00f6resi hakk\u0131nda \u00f6nceleri hi\u00e7bir bilgim yoktu. Yaln\u0131z il\u00e7eler, k\u00f6yler aras\u0131nda bir birine benzemeyen \u015fiveler, gelenekler, adet ve ananeler, insanlar\u0131n fiziki yap\u0131lar\u0131ndaki ba\u015fkal\u0131klar dikkatimi \u00e7eken, merak etti\u011fim bir konu idi. Elbette bunun bir nedeni olmal\u0131yd\u0131, ama ne idi? Bu soru haf\u0131zamda her zaman \u00e7ak\u0131l\u0131 kald\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Almanya\u2019da memleket hasretiyle ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda, yava\u015f yava\u015f bu bilmeceyi \u00e7\u00f6zmeye ba\u015flad\u0131m. \u0130lk kez \u00fcnl\u00fc Alman tarih\u00e7isi J.Phl,Fallmerayer\u2019in 1827 tarihinde yay\u0131mlanan \u201cTrabzon \u0130mparatorlu\u011fu Tarihi\u201d (Geschichte des Kaisertums von Trapezunt) adl\u0131 d\u00fcnya y\u00fcz\u00fcnde konu ile ilgili ilk yaz\u0131lan bu kitaptan \u00e7ok etkilendim. Fallmerayer 1840\u2019l\u0131 y\u0131llarda \u00fc\u00e7 kez Trabzon\u2019u ziyaret eylemesi ve bu ziyaret an\u0131lar\u0131n\u0131, Trabzon\u2019la ilgili tarihi belgeler ve kitabeleri i\u00e7eren di\u011fer kitaplar\u0131 bu ki\u015finin hayran\u0131 olmama neden oldu. O kadar hayran\u0131 olmu\u015ftum ki ara\u015ft\u0131ra ara\u015ft\u0131ra 1863 y\u0131l\u0131nda \u00f6l\u00fcp M\u00fcnih\u2019te g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc mezar\u0131n\u0131 bile buldum. Mezar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda, manevi huzurunda sayg\u0131yla e\u011fildim. \u201dTrabzon sana minnettard\u0131r\u201d diyerek oradan ayr\u0131ld\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trabzon ve y\u00f6re halk\u0131 i\u00e7in ilk bilgileri veren \u201cXenophon\u2019un Anabasis\u201d (Onbinlerin D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc) ad\u0131 ile T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilen eserin 1845 bask\u0131s\u0131n\u0131 elde ettim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tarihte ilk kez bu y\u00f6relerde ya\u015fayan insanlar\u0131 adlar\u0131yla bildiren bu kitap da beni \u00e7ok etkilemi\u015fti. Trabzon ve bat\u0131ya do\u011fru Karadeniz sahillerinde ya\u015fayan y\u00f6renin otoktonlar\u0131 olan bu kabileler Kafkas k\u00f6kenli olduklar\u0131n\u0131 sonraki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m ortaya koydu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Koh, Makron, Mosynek, Dril, Tibaren gibi kabilelerin Roma d\u00f6neminde birle\u015ftirilerek Sann, Zann, Cann ad\u0131 alt\u0131nda birle\u015ftirildiklerini bunlara daha sonra Laz denildi\u011fini; Sann, Zann, Cann\u2019lar\u0131n ad\u0131n\u0131n hala Canik ad\u0131 ile an\u0131lan Samsun b\u00f6lgesinde ve Tonya ad\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 biliniyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M.S. 4.y\u00fczy\u0131ldan ba\u015flamak \u00fczere Karadeniz\u2019in kuzeyinden ge\u00e7en T\u00fcrklerin, Balkanlarda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 Bizansl\u0131lar taraf\u0131ndan askeri m\u00fclk sahipleri, s\u00fcrg\u00fcnler, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar olarak Do\u011fu Karadeniz b\u00f6lgesine yerle\u015ftirildiklerini, H\u0131ristiyanla\u015f\u0131p Rumla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 Bizans kaynaklar\u0131ndan \u00f6\u011frenmem m\u00fcmk\u00fcn oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunlar\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m y\u00f6renin il\u00e7e ve k\u00f6ylerinde ya\u015fayan insanlar\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011finin nedenlerini bulmu\u015f oldum. Ne yaz\u0131k ki bu bulgular\u0131m bir yandan beni toplumdan uzakla\u015ft\u0131rmaktan ba\u015fka bir i\u015fe yaramad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kitaplar, solmayan \u00e7i\u00e7ekler mi? Sizi hayat\u0131n\u0131zda ba\u015fka hangi kitaplar etkiledi?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Voltaire: \u201dOkuma ruhu y\u00fcceltir\u201d demi\u015f. Okuman\u0131n \u00f6nemi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz.Benim bireysel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6re okumay\u0131 sevenler i\u00e7in en yak\u0131n arkada\u015flar\u0131 kitaplar olmal\u0131d\u0131r. \u0130lk okulda harfleri kat\u0131p okumay\u0131 \u00e7\u00f6zmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda yollarda buldu\u011fum \u00e7amurlu ka\u011f\u0131t par\u00e7alar\u0131n\u0131 al\u0131p okurdum. Okuma sevgim ve al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m o zamanlarda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi hat\u0131rl\u0131yorum. Bu benim i\u00e7in \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcrecek bir kazan\u00e7 olmu\u015ftu. 1975 y\u0131l\u0131nda emekliye ayr\u0131ld\u0131ktan sonra bu kazanc\u0131m gittik\u00e7e artmaya ba\u015flad\u0131. U\u011fra\u015f\u0131lar\u0131mdan hi\u00e7bir maddi kazanc\u0131m olmad\u0131, hep verdim, hi\u00e7 almad\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kitaplar\u0131m beni toplumun kirlili\u011finden \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131, kahve k\u00f6\u015felerinde dedikodulardan, oyunlardan kurtard\u0131. Beni en \u00e7ok teselli edenler kitaplar\u0131m oldu. \u00c7ar\u015f\u0131lara, pazarlara gitti\u011fimde, yani kitaplar\u0131mdan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131mda ne kadar kalabal\u0131k \u00e7evrede bulunsam da kendimi yaln\u0131z hissettim. Eve d\u00f6n\u00fcp kitaplar\u0131ma kavu\u015ftu\u011fumda, onlar\u0131 a\u00e7\u0131p okumaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda hep huzura kavu\u015furdum. Okuduk\u00e7a asalak d\u00fc\u015f\u00fcncelerim da\u011f\u0131l\u0131r, okudu\u011fum olaylarla birlikte ya\u015far, kendimden ge\u00e7erim. Ho\u015fuma gitmeyen kitaplar ve konularla tart\u0131\u015fmaya, \u00e7eki\u015fmeye girmeden bir tarafa b\u0131rak\u0131r ho\u015fuma gidenlere sar\u0131l\u0131r\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2018HAZRET\u0130 MUHAMMED\u2019\u0130N FELSEFES\u0130\u2019 ADLI K\u0130TAPTAN ETK\u0130LEND\u0130M<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Okudu\u011fum y\u00fczlerce kitaptan din, inan\u00e7 konusunda Cemil Sena\u2019n\u0131n \u201cHz.Muhammed\u2019in Felsefesi\u201dadl\u0131 kitap beni \u00e7ok etkiledi. Onun verdi\u011fi kaynaklardan ba\u015flayarak islam felsefesi, tasavvuf, f\u0131k\u0131h, akaid gibi konular\u0131n derinliklerine indim. \u015eeyh-i Ekber lakab\u0131yla an\u0131lan Muhyiddin Arabi\u2019nin vahdet-i v\u00fccut ve Hallac\u0131 Mansur\u2019un enel hak felsefelerinde durdum, noktalay\u0131p buradan ileri gitmeye gerek g\u00f6rmedim.Osmanl\u0131 tarihinin karma\u015f\u0131k yollar\u0131nda d\u00f6nd\u00fcm dola\u015ft\u0131m. \u0130smail Tokalak\u2019\u0131n \u201cBizans-Osmanl\u0131 Sentezi, Bizans K\u00fclt\u00fcr ve Kurumlar\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 \u00dczerine Etkisi\u201d \u0130st. 2006 b\u00fcy\u00fck boy 704 sayfal\u0131k m\u00fckemmel eser, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm do\u011frulara beni sevk eyledi. Osmanl\u0131 tarihini b\u00f6ylece noktalad\u0131m.Birbirleriyle \u00e7at\u0131\u015f\u0131r \u00e7ok \u00e7e\u015fitli T\u00fcrk tarihlerini okudum, do\u011frusu hi\u00e7bir g\u00f6r\u00fc\u015fe karar veremedim. T\u00fcrklerin genel tarihi de\u011filse de kimliklerini Bozkurt G\u00fcven\u00e7\u2019in kapsaml\u0131 \u201c T\u00fcrk Kimli\u011fi\u201d adl\u0131 eseri beni rahatlatt\u0131.Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m Trabzon\u2019un tarihini yazan Fallmerayer\u2019in yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en \u201cTrabzon \u0130mparatorlu\u011fu Tarihi\u201d adl\u0131 eseri 1940\u2019 l\u0131 y\u0131llarda Ahmet Eren taraf\u0131ndan g\u00fczel bir terc\u00fcmesi yap\u0131lm\u0131\u015f ve yay\u0131mlanmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrk Tarih Kurumuna teslim edilmi\u015fti, yabanc\u0131 kaynak d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 etkisiyle bu kitap \u015fimdiye kadar yay\u0131mlanmad\u0131, yak\u0131n bir zaman \u00f6nce yay\u0131n s\u0131ras\u0131na konuldu, bekliyoruz.Rahmetli Mahmut Golo\u011flu\u2019nun yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cAnadolu\u2019nun Milli Devleti Pontos\u201dAnk.1973 ve \u201cTrabzon Tarihi\u201d Ank.1975 adl\u0131 eserlerinden ba\u015fka, Trabzon i\u00e7in yaz\u0131l\u0131p \u00e7izilen b\u00fct\u00fcn eserlerin milliyet\u00e7i, dinci duygularla yaz\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Bilimsel de\u011ferlerden yoksun olan bu eserlere kulak asmad\u0131m. 1981 y\u0131l\u0131nda H.Lowry taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f \u201dTrabzon \u015eehrinin M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fmas\u0131 ve T\u00fcrkle\u015fmesi\u201d adl\u0131 \u00f6nemli eser piyasadan toplat\u0131ld\u0131, yasakland\u0131. Ama 1998 y\u0131l\u0131nda ikinci bask\u0131s\u0131 yap\u0131l\u0131p yeniden piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Yasaklan\u0131p sonra yeniden bas\u0131l\u0131p yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131n nedenlerini sormaya hi\u00e7 de gerek yoktur.Bu kitab\u0131n etkisiyle olacak ki Hanefi Bostan taraf\u0131ndan haz\u0131rlan\u0131p yay\u0131mlanmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrk Tarih Kurumuna teslim edilen bu eser uzun bir gecikmeden sonra 2002 y\u0131l\u0131nda \u201cxv. ve xv\u0131. As\u0131rlarda Trabzon Sanca\u011f\u0131nda Sosyal ve \u0130ktisadi Hayat\u201d ad\u0131 ile yay\u0131mland\u0131.\u00c7o\u011fu Osmanl\u0131 ar\u015fiv belgelerine dayanarak yaz\u0131lan bu kitap, Trabzon tarihine cevap verecek bir nitelikte de\u011fildir. Ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi Osmanl\u0131 d\u00f6neminin bir par\u00e7as\u0131 ve tarafl\u0131 yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk sat\u0131rlar\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131yor.Anadolu ve \u00f6zellikle Karadeniz b\u00f6lgesinden s\u00fcr\u00fclen Rumlarla ilgili bilgiler \u201cPontos Meselesi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda bol ve \u00e7e\u015fitli yay\u0131nlar aras\u0131nda yerlerini al\u0131rlar. Hepsinde de tarafl\u0131l\u0131k hemen hissedilir. Onlar yapt\u0131 biz yapmad\u0131k, onlar yakt\u0131lar, y\u0131kt\u0131lar, as\u0131p kestiler, biz yapmad\u0131k gibi savunmalar insan akl\u0131n\u0131n alaca\u011f\u0131, inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan \u015feyler de\u011filler.B\u00fct\u00fcn bu yaz\u0131lanlar aras\u0131nda Stefanos Yerasimos\u2019un \u201cMilliyetler ve S\u0131n\u0131rlar\u0131\u201d \u0130st 1994 adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n 351\u2013424 sayfalar\u0131nda yaz\u0131lan makaleden ba\u015fka ger\u00e7eklerle ilgili, tarafs\u0131z bir eser hen\u00fcz verilmemi\u015ftir.M\u00fcbadele ile ilgili \u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan \u201dYeniden Kurulan Ya\u015famlar\u201d\u0130st.2005, \u201dDiplomasi ve G\u00f6\u00e7\u201d \u0130st.2006, \u201dEgeyi Ge\u00e7erken\u201d \u0130st 2007ve \u201c\u0130ki Kere Yabanc\u0131\u201d \u0130st.2008 adl\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i ve kapsaml\u0131 eserler yaz\u0131ld\u0131.En son olarak \u00d6zhan \u00d6zt\u00fcrk taraf\u0131ndan yaz\u0131l\u0131p 2011 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan \u201cPontos\u201d ge\u00e7mi\u015finden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar insan\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile tan\u0131tan bu dev eser san\u0131yorum ki ku\u015fkularla dolu tart\u0131\u015fmalar\u0131n bir sonu ve m\u00fchr\u00fc olacakt\u0131r.Asl\u0131nda Pontos denen Karadeniz B\u00f6lgesinde san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yaz\u0131l\u0131p \u00e7izildi\u011fi gibi ku\u015fku ve endi\u015fe verecek bir durum yoktur. B\u00f6yle ku\u015fkular\u0131 yaratanlar ne kadar yazarlarsa yazs\u0131nlar ger\u00e7ekleri yakalayamayacaklar. Ger\u00e7ekleri, hayalleri yak\u0131n gelecek belli edecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kitapl\u0131\u011f\u0131n\u0131z, hayat\u0131n\u0131z\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z, y\u00f6netti\u011finiz, g\u00fcncelledi\u011finiz yer mi? Kitapl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 nas\u0131l tan\u0131mlars\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2018\u2019Kitaplar\u0131m en sevdi\u011fim arkada\u015flar\u0131md\u0131r. Onlar\u0131 resmi kurulu\u015flara hediye etmek i\u00e7in \u00e7ok teklifler ald\u0131m. \u00c7ok sevdi\u011fim k\u00f6y\u00fcm\u00fcn insanlar\u0131na de\u011fil de, Livera ad\u0131na vak\u0131f etmek benim i\u00e7in g\u00fczel bir i\u015f olaca\u011f\u0131nda karar k\u0131ld\u0131m. Ya\u015fayabilecekleri kadar onlar i\u00e7in m\u00fcstakil bir yer haz\u0131rlad\u0131m. Haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m bu yerden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmayacaklar. Yanar, \u00e7\u00fcr\u00fcrlerse de Livera topra\u011f\u0131nda yans\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fcs\u00fcnler, bu topraklara kar\u0131\u015fs\u0131nlar. \u00dcmidim odur ki, ben de bu topraklara g\u00f6m\u00fcl\u00fcr\u00fcm de v\u00fccudum bu topraklara kar\u0131\u015f\u0131r ve kitaplar\u0131mla tekrar bulu\u015furum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hayatla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz, felsefeniz nedir?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu soruya Gelenler-Ge\u00e7enler diye cevap verece\u011fim. Gelmek, bir yerden ba\u015fka bir yere varmak, var olmak, do\u011fmak anlam\u0131ndad\u0131r. Bu anlamlar umutlarla doludur. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar umutla ya\u015farlar, umutlar hi\u00e7bir zaman yok olmaz. Gelece\u011fe hep umutla bak\u0131l\u0131r.Gelmenin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan gitmek, ge\u00e7mek ise bir yerden ba\u015fka bir yere a\u015fmak, yer de\u011fi\u015ftirmek bir durumdan ba\u015fka bir duruma d\u00f6n\u00fc\u015fmek, de\u011fi\u015fmek, gitmek, uzakla\u015fmak, ayr\u0131lmak anlamlar\u0131na gelir. Bu anlamlar\u0131n hi\u00e7 biri umut verici de\u011fildir. Olsa olsa iyisi k\u00f6t\u00fcs\u00fc ile elden \u00e7\u0131k\u0131p bir daha geri gelmeyece\u011fi umutsuzlu\u011fu vard\u0131r.\u201cGidenler gelmez geri\u201d deyi\u015fi mutsuzlu\u011fun g\u00fczel bir anlat\u0131m\u0131d\u0131r. Bu umutsuzlu\u011fun do\u011furdu\u011fu bir \u00f6zlemdir. Ama her insan ge\u00e7mi\u015fin \u00f6zlemini duyar cinsten de\u011fildir. Ge\u00e7enler ge\u00e7mi\u015ftir der, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ana bakar, ne mutlu o ki\u015filere. Bana g\u00f6re, \u201dHer gelen g\u00fcn giden g\u00fcn\u00fc arat\u0131r\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2018\u2019\u00c7ocukluk ve gen\u00e7lik d\u00f6nemlerinde a\u00e7, \u00e7\u0131plak, yal\u0131nayak dola\u015ft\u0131\u011f\u0131m, gurbetlerde aile, memleket \u00f6zlemi \u00e7ekti\u011fim, ba\u015fka bir d\u00fcnya olan askerlikte sivil ya\u015famaya hasret kald\u0131\u011f\u0131m, Almanya\u2019da uzun s\u00fcreler hastanelerde yat\u0131p bunald\u0131\u011f\u0131mda intihar\u0131 g\u00f6ze ald\u0131\u011f\u0131m ve daha bir\u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 zamanlar\u0131m\u0131 hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m bu g\u00fcnlerde, \u00f6mr\u00fcm\u00fcn en g\u00fczel g\u00fcnlerinin o ge\u00e7mi\u015f g\u00fcnler oldu\u011funu anlad\u0131m. \u0130yisi, k\u00f6t\u00fcs\u00fcyle o g\u00fcnlerimi hasretle hat\u0131rlay\u0131p \u00f6zlemini \u00e7ekti\u011fim ya\u015fam\u0131n en \u00f6nemli de\u011ferleri olan gen\u00e7lik ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n bir daha ele ge\u00e7meyece\u011fi \u00fcmitsizli\u011fi ve \u00fcz\u00fcnt\u00fcleri alt\u0131nday\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Art\u0131k \u015fimdiden sonra ya\u015fayaca\u011f\u0131m y\u0131llar\u0131n, aylar\u0131n, belki de g\u00fcnlerin daha k\u00f6t\u00fc olaca\u011f\u0131 korkulu r\u00fcyalar gibi ge\u00e7ip gidiyor. \u0130\u015fte 79 y\u0131ll\u0131k ya\u015fam\u0131m\u0131n felsefesi budur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hayatta en \u00e7ok nelere de\u011fer verirsiniz?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2018\u2019D\u00fcnya de\u011ferleri her ferde g\u00f6re de\u011fi\u015febilir. Birinin de\u011ferli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir \u015fey ba\u015fka biri i\u00e7in de\u011fersiz olabilir. Benim anlay\u0131\u015f\u0131ma g\u00f6re d\u00fcnyan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc durumunda de\u011fer verilecek hi\u00e7bir taraf\u0131 kalmad\u0131. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck de\u011feri do\u011fa idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00e2inatta yarat\u0131lan b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar do\u011fan\u0131n ba\u011fr\u0131ndan f\u0131\u015fk\u0131rm\u0131\u015f, do\u011fan\u0131n t\u00fckenmez nimetleriyle beslenmi\u015flerdir. Bunlar aras\u0131nda en de\u011ferli ve kutsal insano\u011flu idi. Yarat\u0131c\u0131 Allah ve de y\u00fcce g\u00fcc\u00fcn halifesi olan insan, akl\u0131 ile bu mertebeye ula\u015fm\u0131\u015f, yine bu ak\u0131l ile canavarla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Hayvanlar ve bitkiler do\u011faya uyum sa\u011flarken insano\u011flu do\u011fay\u0131 kendine uydurma \u00e7abalar\u0131na giri\u015fmi\u015f ve bunda da b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar elde eylemi\u015f ama mitolojik ve kutsal kitaplara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu ba\u015far\u0131lar b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa felaketler getirmi\u015ftir. \u0130nsano\u011flunun ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n felaketler do\u011furmas\u0131, do\u011fay\u0131 bilin\u00e7siz olarak k\u00f6t\u00fcye kullanmas\u0131ndand\u0131r. Do\u011fa da ac\u0131mas\u0131zca intikam\u0131n\u0131 insano\u011flundan almas\u0131n\u0131 bilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsano\u011flu, kendi hatalar\u0131ndan ba\u015f\u0131na gelen bu felaketlere kader deyip ge\u00e7mi\u015ftir. Kendi hatalar\u0131n\u0131 hi\u00e7 de hesaba katmam\u0131\u015ft\u0131r, yoluna devam eylemi\u015ftir. \u0130nsano\u011flu, yaratt\u0131\u011f\u0131 tekni\u011fi kendi canavarl\u0131\u011f\u0131na uydurarak daha da canavarla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Canavarla\u015fan teknik zirvesine ula\u015fm\u0131\u015f ama yine doymam\u0131\u015ft\u0131r. Yeni zirveler aramak gayretinde oldu\u011fu, tekni\u011fin bug\u00fcnk\u00fc halinden, k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m\u0131ndan a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f6ylece do\u011fa zehirlenmekte, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 gittik\u00e7e bozulmakta, iklimler de\u011fi\u015fmekte, do\u011fa k\u0131s\u0131rla\u015fmakta, do\u011fal giyecek ve yiyeceklerin yerini sunileri almakta, b\u00fct\u00fcn de\u011ferli bu kay\u0131plara kar\u015f\u0131 kazan\u0131lan maddiyattan ba\u015fka ele bir \u015fey ge\u00e7memektedir. K\u0131z\u0131lderili atas\u00f6z\u00fc bu d\u00fc\u015f\u00fcncemi \u00f6zetliyor; \u201cSon \u0131rmak kayboldu\u011funda, son a\u011fa\u00e7 yok oldu\u011funda, son bal\u0131k \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde, beyaz adam paran\u0131n yenilmez bir \u015fey oldu\u011funu anlayacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsano\u011flunun bu canavarl\u0131\u011f\u0131na dur diyecek g\u00fc\u00e7 do\u011fan\u0131n ac\u0131mas\u0131z intikam\u0131 olacakt\u0131r. Mitos ve kutsal kitaplarda ge\u00e7en felaketlerin b\u00fct\u00fcn nedenleri insanlar\u0131n azg\u0131nla\u015f\u0131p canavarla\u015fmas\u0131d\u0131r. Bu canavarla\u015fmay\u0131 tetikleyen insano\u011flunun doymak bilmez mal, m\u00fclk, para h\u0131rs\u0131d\u0131r. Bu h\u0131rs\u0131 durduracak do\u011fal felaketler de yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fct\u00fcn bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve nedenlerden dolay\u0131 benim ve benim gibi d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin de d\u00fcnyada Pandora\u2019n\u0131n Kutusu\u2019nda kalan umuttan ba\u015fka de\u011fer verecekleri bir \u015feyleri kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Umut s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ummak anlam\u0131nda olup iyilik dilemek, Tanr\u0131\u2019dan iyilik beklemek, yard\u0131m dilemek, koruyuculuk istemek anlam\u0131ndad\u0131r. \u0130nsan umutla ya\u015far deyimi de umutland\u0131rmak, umutlanmak, umutlu, umutsuz olmak beklentilerinden ba\u015fka bir i\u015fe yaramaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Benim i\u00e7in umut de\u011fil de ho\u015fuma giden, sevdi\u011fim dere, \u0131rmak, \u00e7e\u015fmelerin hi\u00e7 durup dinlenmeden kendi kendinin itici g\u00fcc\u00fc ile akan sular\u0131n yan\u0131na oturup h\u0131\u015f\u0131r h\u0131\u015f\u0131r seslerini dinlemektir. Ne yaz\u0131k ki, b\u00f6lgemizi kaplayan HES tesisleri akan sulara ellerini att\u0131, art\u0131k g\u00fczel su \u015f\u0131r\u0131lt\u0131lar\u0131n\u0131 da duyamayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsanlar\u0131n ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 da\u011flarda, ormanlarda, tarihi bilinmeyen \u00e7a\u011flarda yap\u0131lan g\u00f6rkemli kaleler, \u015fatolar, hisarlar, saraylar\u0131n harabelerini ziyaret eylemek, bir zamanlar buralarda ya\u015fayan insanlar\u0131 hayalimde g\u00f6r\u00fcr gibi olmak ve bu duygularla ba\u015fka bir d\u00fcnyada ya\u015far gibi alg\u0131lamakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f6yle mek\u00e2nlar\u0131n etkisinden olacak ki, y\u0131llar \u00f6nce r\u00fcyada seyrek ama kocaman \u00e7am a\u011fa\u00e7lar\u0131yla kapl\u0131, insanlardan ar\u0131nm\u0131\u015f \u0131ss\u0131z vadi i\u00e7erisinde g\u00f6rkemli, bakmakla doyulmayan \u00e7ok ho\u015f binalar\u0131 ziyaret etmi\u015ftim ki, hala bu r\u00fcyan\u0131n canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 haf\u0131zamda sakl\u0131yorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do\u011fay\u0131 insans\u0131z seviyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan eli ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerlerde baz\u0131 emekler g\u00f6r\u00fclse de, baz\u0131 geli\u015fmeler olsa da getirdiklerinden daha fazla \u015feyleri al\u0131p g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Bunun i\u00e7in medeni \u015fehirlerde ya\u015fay\u0131p pislikleri g\u00f6rmektense, ulu da\u011flarda ya\u015fay\u0131p do\u011fay\u0131 seyretmek benim i\u00e7in \u00e7ok daha ho\u015f ve de\u011ferlidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ve kitaplar\u0131m\u0131n en de\u011ferli varl\u0131klar\u0131m oldu\u011funa en ufak ku\u015fkum yoktur. D\u00fcnya mal\u0131na hi\u00e7bir zaman de\u011fer vermedim, elime f\u0131rsatlar ge\u00e7ti ise de de\u011ferlendirmedim. Arabam, apartmanlar\u0131m, mal\u0131m m\u00fclk\u00fcm, bankalarda param olmad\u0131, hi\u00e7bir zaman da pi\u015fmanl\u0131k duymad\u0131m. Her zaman, her halimde sade ya\u015fam\u0131 ye\u011fledim, a\u015f\u0131r\u0131 israf ve t\u00fcketime ka\u00e7mad\u0131m. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n sadece s\u00f6zlerimde de\u011fil uygulamalar\u0131mda g\u00f6r\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u2019\u2019<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kaynak: http:\/\/www.61haber.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trabzon\u2019un ma\u00e7ka il\u00e7esine 4 kilometre uzakl\u0131kta bulunan yazl\u0131k(livera) k\u00f6y\u00fcnde 1980 y\u0131l\u0131nda kurdu\u011fu \u00f6zel k\u00fct\u00fcphanesinde 4 bini a\u015fk\u0131n kitap bar\u0131nd\u0131ran 79 ya\u015f\u0131ndaki \u0130lyas Karag\u00f6z, \u2018\u2019 Benim bireysel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6re okumay\u0131 sevenler i\u00e7in en yak\u0131n arkada\u015flar\u0131 kitaplar olmal\u0131d\u0131r. \u0130lkokulda harfleri kat\u0131p okumay\u0131 \u00e7\u00f6zmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda yollarda buldu\u011fum \u00e7amurlu k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7alar\u0131n\u0131 al\u0131p okurdum. Okuma sevgim ve al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m o zamanlarda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3788","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3788"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3788"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3788\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3788"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3788"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3788"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}