{"id":30820,"date":"2022-07-06T15:18:46","date_gmt":"2022-07-06T12:18:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/?p=30820"},"modified":"2023-10-17T13:30:51","modified_gmt":"2023-10-17T10:30:51","slug":"kutuphanelerde-dogal-isigin-onemi-prof-dr-bulent-yilmaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/2022\/07\/06\/kutuphanelerde-dogal-isigin-onemi-prof-dr-bulent-yilmaz","title":{"rendered":"K\u00fct\u00fcphanelerde Do\u011fal I\u015f\u0131\u011f\u0131n \u00d6nemi  | Prof. Dr. B\u00fclent Y\u0131lmaz | Prof. Dr. B\u00fclent Y\u0131lmaz"},"content":{"rendered":"<p>Uzun y\u0131llard\u0131r, \u00f6zellikle halk ve \u00e7ocuk k\u00fct\u00fcphanesi ziyaretlerimde k\u00fct\u00fcphaneci arkada\u015flar\u0131ma en \u00e7ok \u00f6nerdi\u011fim, dikkat \u00e7ekti\u011fim (ve belki de tak\u0131nt\u0131 haline getirdi\u011fim!) noktalardan birisi \u201ck\u00fct\u00fcphanelerindeki pencerelerin \u00f6nlerini hi\u00e7bir bi\u00e7imde kapatamamalar\u0131, g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7eriye girmesini engellememeleri\u201d y\u00f6n\u00fcndedir. Bunu hem estetik ve ekonomik hem de \u00e7evreci yakla\u015f\u0131m\/s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u00e7er\u00e7evesinde savunurum. G\u00fcn(e\u015f) \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6zellikle raflarla engelleyip sonra da elektrik lambalar\u0131 ile (hatta g\u00fc\u00e7l\u00fc spot lambalar\u0131yla bir sahne gibi) ayd\u0131nlat\u0131lan \u00e7ok\u00e7a k\u00fct\u00fcphane g\u00f6rm\u00fc\u015f ve \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr. Neyse ki, son y\u0131llarda bu konuda do\u011fru yakla\u015f\u0131mlar artmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<!--more--><\/p>\n<p>Peki, bu konu ger\u00e7ekten neden \u00f6nemlidir?<\/p>\n<p>\u00d6nce, \u0131\u015f\u0131k ile ilgili \u00e7ok k\u0131sa bir bilgi verilebilir.<\/p>\n<p>I\u015f\u0131k t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n en \u00f6nemli biyolojik gereksinimlerinden olan enerji \u00fcretiminde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir role sahiptir. G\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan uzun s\u00fcre (\u00f6rne\u011fin, aylarca) uzak kalan insanlar\u0131n ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarla ortaya konmu\u015ftur. Bir ba\u015fka \u00f6nemli nokta da insan g\u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u00f6rmesi i\u00e7in yeterli olan yapay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcm i\u015flevlerine sahip olmad\u0131\u011f\u0131, do\u011fal \u0131\u015f\u0131k ile yapay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n biyoritmimizi farkl\u0131 bi\u00e7imde ve oranda etkiledi\u011fi belirtilmektedir. Do\u011fal\/g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 olumlu etkiledi\u011fi, kendimizi iyi hissetmemize katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131, depresyona girme riskini azaltt\u0131\u011f\u0131,\u00a0 uyku kalitesini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemimizi g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fi de bilinmektedir.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla, mimari tasar\u0131mlarda g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulan en \u00f6nemli yap\u0131 elemanlar\u0131ndan birisi g\u00fcn(e\u015f) \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131d\u0131r. Do\u011fru tasar\u0131mlarla g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 sayesinde binalar\u0131n g\u00fcnl\u00fck ayd\u0131nlatma gereksiniminin %80\u2019inin kar\u015f\u0131lanabilece\u011fi dile getirilir. Bu \u00e7ok ciddi bir enerji ve ekonomik tasarruftur. Bu nedenle \u00f6zellikle kamusal mek\u00e2nlar\u0131n (belirli engeller yoksa) cepheleri camdan olu\u015fturulur. Baz\u0131 \u00fclkelerde mek\u00e2nlar\u0131n, b\u00fcy\u00fcklerine g\u00f6re pencere b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne sahip olmalar\u0131 yasalarla zorunlu tutulmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, 25 metrekarelik bir odadaki pencerelerin olu\u015fturdu\u011fu toplam alan en az 5 metrekare olmal\u0131d\u0131r. Bir \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n verimli olabilmesi i\u00e7in i\u015fin niteli\u011fine g\u00f6re mek\u00e2na belirli d\u00fczeyde \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n girmesi de gerekir. Bu da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ile sa\u011flanabilir.<\/p>\n<p>Konuyu k\u00fct\u00fcphaneler \u00fczerinden d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorunday\u0131z. K\u0131saca belirtmek gerekirse, k\u00fct\u00fcphanelerde g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan yararlanmak hem sa\u011fl\u0131k, hem verimli bir i\u015f ortam\u0131 ve \u00e7evreci s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir yakla\u015f\u0131m hem de ekonomik tasarruf nedenleriyle \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu y\u00fczden k\u00fct\u00fcphanelerdeki i\u00e7 tasar\u0131mlar buna g\u00f6re yap\u0131lmal\u0131 ve pencere \u00f6nleri mutlaka a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7e\u015fitli mek\u00e2nsal s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar ya da ba\u015fka nedenlerle pencerelerin \u00f6n\u00fcne raf koymak zorunda kal\u0131yorsak, hi\u00e7 olmazsa, pencereye do\u011fru yatay de\u011fil, dikine koymal\u0131y\u0131z. G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n rahats\u0131z edici olabilece\u011fi \u00e7ok s\u0131cak haval\u0131 iklim b\u00f6lgelerinde k\u00fct\u00fcphanelerimiz i\u00e7in \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yine de yapay \u0131\u015f\u0131\u011fa ba\u015fvuracak \u00f6l\u00e7\u00fcde engellememeliyiz. Cam teknolojilerinde bunun \u00e7\u00f6z\u00fcmleri bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada son on y\u0131llarda sa\u011fl\u0131kl\u0131, ye\u015fil, \u00e7evreci, az enerji t\u00fcketen, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, ekonomik k\u00fct\u00fcphaneler yakla\u015f\u0131m ve uygulamalar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bunlar son derece ak\u0131ll\u0131ca ve zorunlu yakla\u015f\u0131mlard\u0131r. Ayl\u0131k elektrik gideri 100 bin liralar\u0131 a\u015fan k\u00fct\u00fcphanelerimizi duyduk\u00e7a, akl\u0131ma ilkin \u201cpencerelerinin \u00f6n\u00fcnde raf ya da do\u011fal \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 engelleyici ba\u015fka malzemeler var m\u0131?\u201d sorusu geliyor. Yak\u0131n bir zaman \u00f6nce ziyaret etti\u011fim \u00e7ok pop\u00fcler bir k\u00fct\u00fcphanemizin bu durumunu bildi\u011fim i\u00e7in akl\u0131ma gelen soru haks\u0131z bir soru de\u011fildir.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131\/do\u011fal \u0131\u015f\u0131k sa\u011fl\u0131kt\u0131r, \u00fccretsizdir, ekonomiktir ve estetiktir. Bedava olan do\u011fal \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 engelleyip, paral\u0131 olan\u0131 kullanmak hi\u00e7 ak\u0131ll\u0131ca de\u011fildir. K\u00fct\u00fcphane binalar\u0131m\u0131z\u0131 tasarlarken dikkate almam\u0131z gereken en \u00f6neli noktalardan birisi do\u011fal \u0131\u015f\u0131k konusudur.<\/p>\n<p>Tak\u0131nt\u0131 c\u00fcmlemizle bitirelim o zaman: \u201c Sevgili Meslekta\u015flar, l\u00fctfen k\u00fct\u00fcphanelerinizi do\u011fal \u0131\u015f\u0131ktan en \u00e7ok yararlanacak bi\u00e7imde tasarlay\u0131n, yerle\u015ftirin ve pencerelerinizi raflarla kapatmay\u0131n!\u201d<\/p>\n<p><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n<p>K\u00fclah\u00e7\u0131, U. (2022). Mimaride do\u011fal \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemi. Do\u011fal \u0131\u015f\u0131k insan i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. <em>Herkese Bilim Teknoloji<\/em>. 12 May\u0131s 2022. Say\u0131: 320: 13.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzun y\u0131llard\u0131r, \u00f6zellikle halk ve \u00e7ocuk k\u00fct\u00fcphanesi ziyaretlerimde k\u00fct\u00fcphaneci arkada\u015flar\u0131ma en \u00e7ok \u00f6nerdi\u011fim, dikkat \u00e7ekti\u011fim (ve belki de tak\u0131nt\u0131 haline getirdi\u011fim!) noktalardan birisi \u201ck\u00fct\u00fcphanelerindeki pencerelerin \u00f6nlerini hi\u00e7bir bi\u00e7imde kapatamamalar\u0131, g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7eriye girmesini engellememeleri\u201d y\u00f6n\u00fcndedir. Bunu hem estetik ve ekonomik hem de \u00e7evreci yakla\u015f\u0131m\/s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u00e7er\u00e7evesinde savunurum. G\u00fcn(e\u015f) \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6zellikle raflarla engelleyip sonra da elektrik lambalar\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":146,"featured_media":30821,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[1460],"class_list":["post-30820","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","tag-kose-yazarlari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30820"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/users\/146"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30820"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31140,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30820\/revisions\/31140"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}