\nHitit \u00dcniversitesi<\/strong><\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/K\u00fct\u00fcphanecilikte-G\u00fcncel-Geli\u015fmeler-ve-\u0130novasyon-1-1024x536.png\")
<\/p>\n
Bilgi ve ileti\u015fim teknolojilerindeki ilerlemelerin etkisiyle s\u00fcrekli geli\u015fen ve \u00e7e\u015fitlenen bir bilim ve uygulama alan\u0131 olan Bilgi ve Belge Y\u00f6netimi\u2019ndeki son geli\u015fmeler \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n
- \n
- \n
- \n
- Bilgi Toplumu ve Bilgi Ekonomisi<\/u><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n
Bilgi ekonomisinin paradigmalar\u0131 sanayi toplumundan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. Art\u0131k bilgi altyap\u0131s\u0131 ve bilgi \u00fcr\u00fcnleri ekonomik faaliyetlerin temelini olu\u015fturmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Toplumda bilgi toplumunun karakteristikleri belirginle\u015fmeye ba\u015flay\u0131nca, toplumun bilgi ile ili\u015fkisi yani bilgi k\u00fclt\u00fcr\u00fc de de\u011fi\u015fmeye ba\u015fl\u0131yor. Bilgi ve Belge Y\u00f6netimi\u2019nin bilimsel alan\u0131 olan \u00fcniversiteler ile uygulama alan\u0131 olan k\u00fct\u00fcphaneler bu de\u011fi\u015fimlere ayak uydurmak zorunda kal\u0131yorlar. Elbette bu de\u011fi\u015fime ayak uyduramayan kimi k\u00fct\u00fcphane ve bilgi merkezleri toplumdan gerekli deste\u011fi almamaya ba\u015fl\u0131yor. Bilgi toplumu, \u00f6ncelikle geleneksel k\u00fct\u00fcphaneleri ve di\u011fer bilgi merkezlerini kitap ve di\u011fer belgeleri saklay\u0131p hizmete sunan kurumlar olmaktan \u00e7\u0131kararak, farkl\u0131 bir konuma ta\u015f\u0131maya zorluyor.<\/p>\n
- \n
- End\u00fcstri\u00a04.0<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
End\u00fcstri\u00a04.0 ile yeni bir toplumsal a\u015faman\u0131n ayak sesleri duyuluyor. Ak\u0131ll\u0131 fabrikalarda, birbirleri ile veri al\u0131\u015fveri\u015finde bulunan makinelerin \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinde kendi kendilerini y\u00f6netmesi. Nesnelerin interneti olarak adland\u0131r\u0131lan bu yap\u0131da veri bu kadar \u00f6nemli hale gelince, bu verileri y\u00f6netmenin yine bilgi ve belge y\u00f6neticilerinin g\u00f6revi olaca\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor.<\/p>\n
- \n
- \u0130\u015fletmelerde Bilgi<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
Art\u0131k bilgi toplumunun ola\u011fan sonucu olarak i\u015fletmeler bilginin \u00e7ok \u00f6nemli bir ekonomik bir g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu fark ettiler. \u0130\u015fletmeler k\u00e2rlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltmek i\u00e7in \u00f6zellikle \u2018Knowledge management\u2019a odakland\u0131lar. \u00d6rt\u00fck bilginin \u00f6nemi fark edildi. \u00d6rt\u00fck bilgiyi ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in bilgi haritalar\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n
- \n
- B\u00fcy\u00fck Veri<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
Ge\u00e7mi\u015fte devasa b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f veriler i\u00e7in \u2018bilgi \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fc\u2019 tan\u0131m\u0131 kullan\u0131l\u0131rken art\u0131k toplumsal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131, a\u011f g\u00fcnl\u00fckleri, bloglar, foto\u011fraflar, videolar, log dosyalar\u0131 ve benzeri kaynaklardan toparlanan veriler, anlaml\u0131 ve i\u015flenebilir bi\u00e7ime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Bunun i\u00e7in \u00e7e\u015fitli istatistik temelli uygulamalar kullan\u0131l\u0131yor. Ayr\u0131ca s\u00fcrekli bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar yeni verilerin elde edilmesini sa\u011flarken, yeni veriler ise s\u00fcrekli yeni ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmas\u0131n\u0131 tetikliyor. Dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcrekli b\u00fcy\u00fck veri kitleleri olu\u015fuyor. Daha \u00f6nce bilim i\u00e7in veri kullan\u0131l\u0131rken art\u0131k verinin kendisi bilim oluyor. Sanayi toplumu i\u00e7in petrol nas\u0131l \u00f6nemli ise bilgi toplumu i\u00e7in veri o denli \u00f6nemli hale d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n
Veri m\u00fchendisli\u011finin k\u00fct\u00fcphanecilik mesle\u011finin gelece\u011fini \u015fekillendirece\u011fi s\u00f6yleniyor. Halen d\u00fcnyada bu alanda master d\u00fczeyinde e\u011fitim veren okullar var (data science program). \u015eu anda en de\u011ferli meta veri. Alt\u0131n de\u011ferinde. Veriyi analiz edecek insanlara ihtiya\u00e7 var. \u2018Embedded Data Analyzer\u2019 k\u00fct\u00fcphanecilerin yeni g\u00f6revi olarak g\u00f6steriliyor. Verinin kalitesinin de\u011ferlendirilmesi, veri madencili\u011fi, Bilgi ve Belge Y\u00f6neticileri i\u00e7in yeni \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
- \n
- Bilimsel \u0130leti\u015fim S\u00fcrecindeki Geli\u015fmeler<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
Bilimsel ileti\u015fim s\u00fcreci bilgi ve ileti\u015fim teknolojilerindeki geli\u015fmelerden olduk\u00e7a etkilenmi\u015ftir. \u00dcretilen bilimsel bilgilere son derece h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde eri\u015fim sa\u011flan\u0131yor. B\u00f6ylece yeni ara\u015ft\u0131rmalar daha \u00e7abuk \u00fcretilebiliyor ve kullan\u0131c\u0131s\u0131na sunulabiliyor.\u00a0 Bilginin \u00fcretimi d\u00fczenlenmesi depolanmas\u0131 ve kullan\u0131c\u0131ya sunulmas\u0131nda yeni teknolojiler kullan\u0131l\u0131yor. Digital kaynaklar\u0131n korunmas\u0131 \u00f6nemli hale geliyor. \u2018Clockss\u2019 ve \u2018Lockss\u2019 ar\u015fiv teknolojileri, \u2018Creative Commons\u2019 t\u00fcr\u00fc telif altyap\u0131lar\u0131 kullan\u0131lmaya ba\u015fl\u0131yor. Publish or perish (yay\u0131nla ya da yok ol) bu \u00e7a\u011f\u0131n genel ge\u00e7er bir kural\u0131 haline gelmeye ba\u015flay\u0131nca bilimsel bilginin de\u011ferlendirilmesi de \u00e7ok \u00f6nemli bir alan olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bilimsel bilginin de\u011ferlendirilmesi \u00f6rne\u011fin teknolojik altyap\u0131lardan yararlan\u0131larak at\u0131f analizleri gibi bibliyometrik y\u00f6ntemler kullan\u0131lmaya ba\u015flan\u0131l\u0131yor. Akademik yay\u0131nlar\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi bibliyometrik ara\u00e7larda \u00e7e\u015fitlilik olu\u015fuyor. \u00d6rne\u011fin Altmetrics kullan\u0131m\u0131, H indeksi. Akademisyenlerin \u00fcr\u00fcnlerine eri\u015fimde ya\u015fanan isim karma\u015fas\u0131n\u0131 dizginlemek i\u00e7in \u2018Google Scholar ID\u2019, \u2018ISNI (int. Sta. Name Identifier)\u2019, \u2018Resarcher ID, \u2018Scopus ID\u2019 gibi yazar numaralar\u0131 geli\u015ftiriliyor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00f6zellikle elektronik yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmesiyle art\u0131k geleneksel ekonomik modellerin yerini lisanslama gibi yeni ekonomik modeller al\u0131yor. Konsorsiyumlar kuruluyor ve yay\u0131nc\u0131larla lisans anla\u015fmalar\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Bu geli\u015fim ayn\u0131 zamanda b\u00fct\u00e7e, telif, etik vs. yeni sorunlar\u0131 da beraberinde getiriyor. Ge\u00e7mi\u015fte k\u00fct\u00fcphaneler bilimsel ileti\u015fimin bir unsuruydu ama bu s\u00fcrece tam entegre de\u011fillerdi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilgi ve belge y\u00f6neticileri art\u0131k bilimsel ileti\u015fimle ilgili projelerde yer almak zorunda kal\u0131yorlar. Kimi zaman da \u00f6zel bir projede k\u00fct\u00fcphane, kendi ekibiyle projenin desteklenmesini sa\u011flayabiliyor. Bilgi ve belge y\u00f6neticileri, bilimsel yaz\u0131lar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 s\u00fcrecinde destek veren yaz\u0131l\u0131mlar ve uygulamalar, bilimsel metinlerin kontrol\u00fcnde kullan\u0131labilecek \u00e7e\u015fitli rehberler ve s\u00f6zl\u00fckler, kaynak g\u00f6sterme ve kaynak\u00e7a, bibliyografya haz\u0131rlama konusunda bilgi ve uygulama deste\u011fi, dizinleme ve \u00f6z haz\u0131rlama teknikleri ile ilgili bilgiler sa\u011flayarak da bilimsel ileti\u015fimde g\u00f6rev al\u0131yorlar.<\/p>\n
- \n
- A\u00e7\u0131k Eri\u015fim<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
Kamu kaynaklar\u0131 kullan\u0131larak \u00fcretilen, yine kamu kaynaklar\u0131yla de\u011ferlendirme ve benzeri s\u00fcre\u00e7leri i\u015fletilen bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara, yine kamu kesiminde g\u00f6revli olan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n ortak bilgi miras\u0131 olan bu bilimsel bilgilere \u00fccret \u00f6deyerek eri\u015fmelerinin mant\u0131ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan bir giri\u015fimdir. Dolay\u0131s\u0131yla global seviyedeki yay\u0131nc\u0131lar\u0131n limitleri a\u015fan tekelini k\u0131rma s\u00fcrecinde alternatif bilgi eri\u015fim ve ekonomik modeller ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bilimsel ileti\u015fim s\u00fcrecinin \u00f6nemli bir unsuru olarak Bilgi ve Belge y\u00f6neticileri de, k\u00fct\u00fcphanecilik felsefesi uyar\u0131nca bilimsel bilgiye a\u00e7\u0131k eri\u015fim sa\u011flama \u00e7abalar\u0131nda sorumluluk al\u0131p, bilimsel bilginin \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilmesine katk\u0131 sunuyorlar.<\/p>\n
- \n
- A\u011f Bilim<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
A\u011f bilimindeki geli\u015fmeler ve Gephi, Pajek, WOSviewer gibi analiz ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ile her t\u00fcrl\u00fc a\u011f\u0131n analizi yap\u0131labiliyor. Bilgi ve Belge Y\u00f6neticileri de kullan\u0131c\u0131 analizleri, kurumsal bilginin payla\u015f\u0131m\u0131 ve \u00f6zellikle at\u0131flar olmak \u00fczere bilimsel ileti\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinde veri elde etmek i\u00e7in bu analizleri ger\u00e7ekle\u015ftirebiliyorlar. Dolay\u0131s\u0131yla a\u011f bilim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 art\u0131k Bilgi ve Belge Y\u00f6netimi\u2019nin de kapsam\u0131na girmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n
- \n
- Bilgi Okuryazarl\u0131\u011f\u0131 ve Say\u0131sal U\u00e7urumun K\u00f6pr\u00fclenmesi<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
Toplumsal de\u011fi\u015fim ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. Art\u0131k yeni\u00e7a\u011fda do\u011fanlar dijital yerliler olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yorlar. Ve \u00fclkelerin bilgiye ve bilgi teknolojilerine eri\u015fim olanaklar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak toplumlar aras\u0131nda olu\u015fan fark art\u0131k say\u0131sal u\u00e7urum olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Yani teknolojiye sahiplik ve teknolojiyi kullanma becerisindeki farkl\u0131l\u0131k. Bu say\u0131sal u\u00e7urumu engellemek \u00fclke politikalar\u0131n\u0131n bir unsuru haline geliyor. Bunu sa\u011flayabilmek i\u00e7in \u00f6zellikle kamuya a\u00e7\u0131k k\u00fct\u00fcphaneler \u00f6nemli roller oynuyorlar. Bilgi ve a\u011f okuryazarl\u0131\u011f\u0131 toplumlar aras\u0131ndaki say\u0131sal u\u00e7urumun k\u00f6pr\u00fclenmesinde \u00f6nemli bir beceri olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ba\u015fta halk ve okul k\u00fct\u00fcphaneleri olmak \u00fczere k\u00fct\u00fcphaneler bu konuda sorumluluk almaya ba\u015fl\u0131yorlar. Kullan\u0131c\u0131lara bilgiye\/bilgi teknolojilerine eri\u015fim olana\u011f\u0131 ve bu teknolojik ara\u00e7lar\u0131 kullanma becerisi sa\u011fl\u0131yorlar. Bilgi okuryazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilgi toplumunda k\u00fct\u00fcphaneler i\u00e7in en \u00f6nemli sorumluluklardan biri oldu\u011fu ifade ediliyor. Bu konuda k\u00fct\u00fcphane bazl\u0131 projeler ya da i\u00e7inde k\u00fct\u00fcphanecilerin yer ald\u0131\u011f\u0131 sivil toplum projeleri geli\u015ftirilip uygulan\u0131yor.<\/p>\n
- \n
- E-Devlet ve EBYS<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
Bilgiye eri\u015fimde zaman ve mek\u00e2n s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 kald\u0131ran bili\u015fim teknolojileri ile e-devlet uygulamalar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor. E-imza ve hizmetlere tek yerden elektronik olarak eri\u015filmesi kamu hizmetlerinin daha h\u0131zl\u0131, verimli sunulabilmesi bilgi toplumunun h\u0131z ekonomisine de uygun bir geli\u015fmedir. Elektronik belge y\u00f6netimi sistemleri e-devlet uygulamalar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Dolay\u0131s\u0131yla bilgi ve belge y\u00f6neticileri, belge ve ar\u015fiv y\u00f6netimi alan\u0131ndaki yeterliliklerini art\u0131k EBYS alan\u0131na ta\u015f\u0131yorlar. Di\u011fer yandan kamu hizmetlerine teknolojiye sahip olmama ya da teknolojiyi kullanma becerisinde yoksun olma gibi \u00e7e\u015fitli nedenlerle eri\u015femeyen vatanda\u015flar\u0131n bu eksikliklerini gidermek yine \u00f6zellikle halk k\u00fct\u00fcphanelerin en \u00f6nemli g\u00f6revi olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
- \n
- Dijitalle\u015ftirme<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
Dijitalle\u015ftirme art\u0131k bilgi ve belge y\u00f6netiminin \u00f6nemli bir uygulama alan\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Dijitalle\u015ftirme ile sakl\u0131 bilgi kaynaklar\u0131 yeni teknolojiler ile okunabilir hale getirilerek deyim yerindeyse g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rken, ayn\u0131 zamanda toplumlararas\u0131 k\u00fclt\u00fcr al\u0131\u015fveri\u015fi i\u00e7in \u00f6nemli bir uygulama alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Dolay\u0131s\u0131yla dijitalle\u015ftirme projelerinde bilgi ve belge y\u00f6neticilerinin karar verici ve uygulay\u0131c\u0131 pozisyonda yer almalar\u0131 bekleniyor.<\/p>\n
- \n
- Teknik Hizmetlere \u0130li\u015fkin Ara\u00e7lar<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
\u2018AACR\u2019 yerine \u2018RDA\u2019 gibi elektronik ortama uygun ve esnek altyap\u0131lar geli\u015ftiriliyor. \u0130nternet \u00fczerinde bulunan elektronik kaynaklar\u0131 bibliyografik olarak nitelemek ve dolay\u0131s\u0131yla eri\u015fimi artt\u0131rmak en b\u00fcy\u00fck hedeflerden biri haline geliyor. \u2018Metadata\u2019 uygulamalar\u0131na odaklan\u0131l\u0131yor. K\u00fct\u00fcphane otomasyon sistemleri art\u0131k a\u00e7\u0131k kaynak kodlu yaz\u0131l\u0131mlarla olu\u015fturulmaya ve geli\u015ftirilmeye ba\u015flan\u0131yor.\u00a0 \u2018Library thing\u2019 gibi etiketleme uygulamalar\u0131 ile s\u0131n\u0131flamada kullan\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerinden de yararlan\u0131lmaya ba\u015flan\u0131l\u0131yor. Elbette bu geli\u015fmeler bilgi ve belge y\u00f6neticilerinin koordinasyonunda y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
- \n
- K\u00fct\u00fcphane 3.0 ve Semantik Web<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
Web teknolojilerinde art\u0131k takip edilmesi g\u00fc\u00e7 geli\u015fmeler ya\u015fan\u0131yor. Ge\u00e7mi\u015fteki dura\u011fan web sayfalar\u0131 (Web 1.0) \u00f6nce kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fime izin veren uygulamalara (Web 2.0), sonra da yapay zeka teknolojilerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 semantik webe (Web 3.0) d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Dolay\u0131s\u0131yla web i\u00e7eriklerinin nitelenmesi ve analizinde yapay zek\u00e2 tekniklerinin kullan\u0131lmas\u0131nda ana role sahip olan ve bir \u00e7e\u015fit kavramsal dizin olan ontolojiler bilgi eri\u015fimde yeni f\u0131rsatlar sunuyor. B\u00f6ylece bilgi ve belge y\u00f6neticileri gerek ontolojilerin geli\u015ftirilmesinde gerekse Web 3.0 teknolojilerini kendi bilgi merkezlerindeki i\u00e7erik y\u00f6netim sistemlerinde ve bilgi eri\u015fim mod\u00fcllerinde kullanmaya ba\u015fl\u0131yorlar.<\/p>\n
- \n
- Ye\u015fil K\u00fct\u00fcphaneler<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
\u00c7evre duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6neminin y\u00fckselmesi ile beraber ye\u015fil k\u00fct\u00fcphane binalar\u0131 tasarlanmaya ba\u015fl\u0131yor. \u00d6ncelikle \u00e7evresel at\u0131klar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131n\u0131 hedefleyen bu k\u00fct\u00fcphanelerin tasar\u0131m\u0131nda do\u011faya uyum sa\u011flamak da ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n
- \n
- Yak\u0131nsama<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
Bilgi ve Belge Y\u00f6netimi alan\u0131 ile di\u011fer bilim ve uygulama alanlar\u0131 aras\u0131nda gittik\u00e7e yak\u0131nsama olu\u015fuyor. \u00d6rne\u011fin \u00fcstveri ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 bilgisayar bilimleri ile, \u00e7e\u015fitli analiz y\u00f6ntemleri de istatistikle yak\u0131nsama sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
- \n
- Makerspaces Hareketleri <\/u><\/li>\n<\/ul>\n
Art\u0131k fiziki mek\u00e2na sahip k\u00fct\u00fcphanelerin rolleri bilgi ve \u00f6\u011frenme laboratuvar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bilgi ve belge y\u00f6neticileri de giderek bilgi ve medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131 e\u011fitimcisine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Sanal k\u00fct\u00fcphane, \u00e7evrim-i\u00e7i k\u00fct\u00fcphane, bilgi otoyolu, bulut bili\u015fim, say\u0131sal u\u00e7urum, e-kitap, dijitalle\u015ftirme, son kullan\u0131c\u0131, mobil hizmetler gibi yepyeni kavramlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorlar. Bilgiye eri\u015fimde co\u011frafik engeller ve uzakl\u0131klar ortadan kalk\u0131yor. Elektronik kitap ve dergilerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n artmas\u0131 ile tam metin veri tabanlar\u0131 yayg\u0131nla\u015f\u0131yor.\u00a0 K\u00fct\u00fcphanelerin dermeye dayal\u0131 hizmet ve politikalardan eri\u015fime dayal\u0131 hizmet ve politikalara y\u00f6nelme oluyor. Makerspaces (yarat\u0131c\u0131 alanlar), 7\/24 a\u00e7\u0131k k\u00fct\u00fcphaneler, \u00c7evrimi\u00e7i olarak k\u00fct\u00fcphaneciye dan\u0131\u015fma hizmeti sunuluyor.<\/p>\n
- \n
- E\u011fitim ve Okul K\u00fct\u00fcphaneleri<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeler elbette e\u011fitime de yans\u0131yor. Z ku\u015fa\u011f\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan yeni neslin bilgi gereksinimlerine uygun m\u00fcfredat ile bilgi eri\u015fim ara\u00e7lar\u0131 okullarda kullan\u0131lmaya ba\u015fl\u0131yor. Sadece bas\u0131l\u0131 m\u00fcfredattan de\u011fil ayn\u0131 zamanda g\u00f6rsel i\u015fitsel materyallerden de yararlan\u0131l\u0131yor. Ders i\u00e7eriklerine sadece fiziki olarak s\u0131n\u0131f s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde de\u011fil evden de uzaktan eri\u015filebiliyor. Kodlama \u00f6zellikle ilkokullarda \u00f6\u011fretilmeye ba\u015flan\u0131yor. Okul k\u00fct\u00fcphaneleri de buna uygun olarak d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyorlar. Sadece dermelerinde bas\u0131l\u0131 kitaplar yoktur. Elektronik kaynaklar da sunuyorlar. \u00d6\u011frenme merkezi i\u015flevi g\u00f6rmeye ba\u015fl\u0131yorlar.<\/p>\n
- \n
- Belediye K\u00fct\u00fcphaneleri<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
Belediyeler sosyal sorumluluk i\u015flevi kapsam\u0131nda halka a\u00e7\u0131k k\u00fct\u00fcphaneler kurmaya ba\u015fl\u0131yorlar. Belirli bir standard\u0131n hen\u00fcz yakalanmam\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen \u00e7ok nitelikli hizmetler \u00fcreten belediye k\u00fct\u00fcphanelerinin varl\u0131\u011f\u0131 gelecek ad\u0131na umut vericidir. Di\u011fer yandan belediyeler, mahalle bazl\u0131 kurduklar\u0131 bilgi evleri ile hem et\u00fct merkezi hem k\u00fct\u00fcphane hem de k\u00fclt\u00fcrel etkinlik merkezi olarak hizmet veriyorlar. Her iki olu\u015fum da bilgi ve belge y\u00f6neticilerine yeni f\u0131rsatlar sunma potansiyeline sahiptir.<\/p>\n
- \n
- Co\u011frafik Bilgi Sistemleri<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
Konum bilgisi i\u00e7eren veya harita \u00fczerinde bir lokasyona ba\u011flanm\u0131\u015f her t\u00fcrl\u00fc verinin toplanmas\u0131, depolanmas\u0131, i\u015flenmesi, y\u00f6netimi, mek\u00e2nsal analizi, sorgulamas\u0131 ve sunulmas\u0131nda bilgi ve belge y\u00f6neticileri de sorumluluk almaya ba\u015fl\u0131yorlar.<\/p>\n
CBS co\u011frafya,\u00a0haritac\u0131l\u0131k\u00a0ve\u00a0bilgisayar\u00a0bilimleri ile Bilgi ve belge Y\u00f6netimi\u2019nin yak\u0131nsama ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 alanlardan biri haline geliyor.<\/p>\n
- \n
- Embedded Librarianship\u00a0\u0130li\u015ftirilmi\u015f \/ G\u00f6m\u00fcl\u00fc K\u00fct\u00fcphanecilik<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
K\u00fct\u00fcphaneciler projelerde, art\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olarak ve di\u011fer ekibin bir par\u00e7as\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u2018Embedded Librarianship\u2019 k\u00fct\u00fcphaneler d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131yan ve yeni bir k\u00fct\u00fcphane ve bilgi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 modeli olu\u015fturan \u00f6zg\u00fcn bir yeniliktir. K\u00fct\u00fcphaneciyle k\u00fct\u00fcphanecinin bilgi uzmanl\u0131\u011f\u0131na ihtiya\u00e7 duyan bir grup ya da ekip aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00e7al\u0131\u015fma ili\u015fkisinin kurulmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgular. K\u00fct\u00fcphaneci de di\u011fer ekip \u00fcyeleri kadar ekip \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na girer. K\u00fct\u00fcphaneci di\u011fer herhangi bir tak\u0131m \u00fcyesi gibi g\u00f6rev yapar, tak\u0131m\u0131n ve organizasyonel sonu\u00e7lar\u0131n sorumlulu\u011funu ekibin di\u011fer t\u00fcm \u00fcyeleriyle payla\u015f\u0131r.<\/p>\n
- \n
- BBY Profesyonellerinin Nitelikleri ve BBY Ders Programlar\u0131<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
Bilgi ve belge y\u00f6neticilerinin nitelikleri de bu geli\u015fmelerden etkileniyor. Daha disiplinler aras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan, liderlik y\u00f6n\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc, embedded (ili\u015ftirilmi\u015f) k\u00fct\u00fcphanecilik yapabilecek bilgi y\u00f6neticilerine gereksinim do\u011fuyor. K\u00fct\u00fcphanelerin rol\u00fc bilgi kaynaklar\u0131n\u0131 korumaktan bilgiye eri\u015fimi korumaya evrildi. K\u00fct\u00fcphaneciler art\u0131k \u2018gate keeper\u2019l\u0131ktan \u2018gateway\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Dolay\u0131s\u0131yla k\u00fct\u00fcphanecilik okullar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fiyor. Bilgi alan\u0131nda e\u011fitim faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcren okullar\u0131n bir araya gelerek olu\u015fturduklar\u0131 \u2018\u0130schools\u2019 adl\u0131 yeni bir olu\u015fum gibi. (Hacettepe \u00fcyedir) Bilgi ve Belge Y\u00f6netimi b\u00f6l\u00fcmlerinin ders programlar\u0131na ele\u015ftirel bak\u0131\u015f gereksinimi do\u011fuyor. \u00c7e\u015fitli program de\u011fi\u015fiklikleri yap\u0131l\u0131yor. Benzer bi\u00e7imde bilgi y\u00f6netimini temellendiren kuramlar \u00f6zellikle sosyal bilimlerin di\u011fer alanlar\u0131ndan da etkilenerek yeni kuramlar ile desteklenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bilgi sosyolojisi gibi. Son 10 y\u0131lda (2006-2016) Bilgi D\u00fcnyas\u0131 ve T\u00fcrk K\u00fct\u00fcphanecili\u011fi dergilerinde 293 hakemli \u00e7al\u0131\u015fma yay\u0131nlam\u0131\u015f. Bir bilim dal\u0131 olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, ger\u00e7ekle\u015ftirilen bilimsel ara\u015ft\u0131rma say\u0131s\u0131 ve ara\u015ft\u0131rma konular\u0131ndaki \u00e7e\u015fitlilik T\u00fcrkiye ba\u011flam\u0131nda memnuniyet verici. Ancak bunca bilimsel ara\u015ft\u0131rman\u0131n uygulamaya aktar\u0131lmas\u0131nda hangi seviyede oldu\u011fumuzu kestirmek olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fcr. T\u00fcrkiye\u2019deki k\u00fct\u00fcphanecilik uygulamalar\u0131nda BBY alan\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen bilimsel ara\u015ft\u0131rmalardan; proje dok\u00fcman\u0131, rapor, bilgi notu haz\u0131rlama a\u015famas\u0131nda derlenen bilgiler d\u0131\u015f\u0131nda genelde yararlan\u0131lmamaktad\u0131r. Bunun \u00e7e\u015fitli sebepleri olabilir. K\u00fct\u00fcphanecilik sahas\u0131nda uygulamalarda yeni bilgilere gereksinim duyulup duyulmad\u0131\u011f\u0131, uygulamac\u0131lar\u0131n mesleki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 okuyarak veya ba\u015fka yollarla yenilikleri ve geli\u015fmeleri \u00f6\u011frenme konusunda neden isteksiz olduklar\u0131 bir an \u00f6nce ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
NOT: \u00c7e\u015fitli veri demetleri toplanarak ve taraf\u0131mca analiz edilerek olu\u015fturulmu\u015ftur. Makale yaz\u0131mlar\u0131nda ve g\u00fcncel literat\u00fcr\u00fc takipte meslekta\u015flar\u0131ma rehber olabilmesi dile\u011fimle.<\/p>\n
- BBY Profesyonellerinin Nitelikleri ve BBY Ders Programlar\u0131<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- Embedded Librarianship\u00a0\u0130li\u015ftirilmi\u015f \/ G\u00f6m\u00fcl\u00fc K\u00fct\u00fcphanecilik<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- Co\u011frafik Bilgi Sistemleri<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- Belediye K\u00fct\u00fcphaneleri<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- E\u011fitim ve Okul K\u00fct\u00fcphaneleri<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- Makerspaces Hareketleri <\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- Yak\u0131nsama<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- Ye\u015fil K\u00fct\u00fcphaneler<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- K\u00fct\u00fcphane 3.0 ve Semantik Web<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- Teknik Hizmetlere \u0130li\u015fkin Ara\u00e7lar<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- Dijitalle\u015ftirme<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- E-Devlet ve EBYS<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- Bilgi Okuryazarl\u0131\u011f\u0131 ve Say\u0131sal U\u00e7urumun K\u00f6pr\u00fclenmesi<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- A\u011f Bilim<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- A\u00e7\u0131k Eri\u015fim<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- Bilimsel \u0130leti\u015fim S\u00fcrecindeki Geli\u015fmeler<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- B\u00fcy\u00fck Veri<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- \u0130\u015fletmelerde Bilgi<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- End\u00fcstri\u00a04.0<\/u><\/li>\n<\/ul>\n
- Bilgi Toplumu ve Bilgi Ekonomisi<\/u><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n