{"id":25478,"date":"2018-11-13T14:41:42","date_gmt":"2018-11-13T11:41:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/?p=25478"},"modified":"2018-11-14T10:53:56","modified_gmt":"2018-11-14T07:53:56","slug":"bilgi-merkezi-olarak-millet-kiraathaneleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/2018\/11\/13\/bilgi-merkezi-olarak-millet-kiraathaneleri","title":{"rendered":"Bilgi Merkezi Olarak Millet K\u0131raathaneleri"},"content":{"rendered":"

[avatar user=”yasinsesen” \/]
\nYasin \u015eE\u015eEN<\/a>
\nAnkara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi K\u00fct\u00fcphanesi, K\u00fct\u00fcphaneci<\/strong><\/p>\n

\u00d6ZET<\/strong>
\nMillet kavram\u0131; \u2018belirli bir co\u011frafya \u00fczerinde ya\u015fayan, \u0131rk, dil, din, tarih, geleneklerin ve adetlerin birli\u011fi; fizik ve fikri benzerlikler, ekonomik ihtiya\u00e7lar\u0131n \u00fcretimi vb. bir\u00e7ok sebeple birlikte ya\u015famak hususunda bir araya gelmi\u015f insanlar toplulu\u011fu\u2019 olarak tan\u0131mlanabilir. Milleti meydana getiren unsurlar, medeniyetin \u00f6zelliklerinden dolay\u0131 karma\u015f\u0131kt\u0131r ve bundan dolay\u0131 vatanda\u015flar kendilerini di\u011fer milletlerden farkl\u0131 hisseden birliktelik i\u00e7erisindedirler. Milleti olu\u015fturan unsurlar\u0131n \u00e7e\u015fitli sebeplerle bir araya gelerek fikirlerini payla\u015ft\u0131klar\u0131, g\u00fcnl\u00fck rutin ya\u015famlar\u0131n\u0131 ge\u00e7irdikleri, yeni bilgiler edindikleri sosyal ortamlara ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Bu ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderebilmeleri i\u00e7in \u2018Osmanl\u0131 D\u00f6neminde K\u0131raathaneler\u2019 a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131 d\u00f6nemi yazarlar\u0131ndan Pe\u00e7evi\u2019ye g\u00f6re ilk kahvehaneler 1555 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Biri Halep\u2019ten biri \u015eam\u2019dan gelmi\u015f iki vatanda\u015f, Tahtakale\u2019de d\u00fckk\u00e2n a\u00e7arak kahve satmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Evliya \u00c7elebi\u2019ye g\u00f6re, her mesle\u011fin oldu\u011fu gibi kahve esnaf\u0131n\u0131n da bir \u2018piri(\u00f6nder)\u2019 bulunur. Osmanl\u0131\u2019da ilk kahvehane piri \u2018\u015eeys-h \u015eazeli\u2019dir\u2019. \u2018K\u0131raathane\u2019, zaman\u00a0i\u00e7erisinde Osmanl\u0131 toplumunun vazge\u00e7ilmezlerinden biri durumuna gelmi\u015ftir. Halk bo\u015f vakitlerini, k\u0131raathanelerde kitap okuyarak ya da okuyan\u0131 dinleyerek de\u011ferlendirmi\u015flerdir. K\u0131raathane k\u00fclt\u00fcr\u00fc, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kurulunca da aksamadan devam etmi\u015ftir. Yak\u0131n zaman i\u00e7erisinde Hatay’da konu\u015fan Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan, millet bah\u00e7elerinin ard\u0131ndan ‘Millet K\u0131raathanesi’ a\u00e7acaklar\u0131n\u0131 da s\u00f6ylemi\u015ftir. \u2018Millet K\u0131raathaneleri\u2019 projesini \u015fu s\u00f6zlerle kamuoyuna duyurmu\u015ftur: \u201c\u0130ngiliz’in Hyde Park’\u0131 varsa, bizim de Millet bah\u00e7emiz olacak. Ayr\u0131ca \u2018Millet K\u0131raathanesi\u2019 de kuraca\u011f\u0131z. Buralar adeta hayata ruh katacakt\u0131r\u2019\u2019. Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan 8 Haziran’daki Kayseri mitinginde de yine projeden \u0131srarla bahsetmi\u015ftir: \u201cMillet K\u0131raathanesi’ndeki kekler ve \u00e7aylardan \u00fccret almak yok. Gen\u00e7lerimiz kekini alacak, \u00e7ay\u0131n\u0131, kahvesini alacak, interneti olacak. Oturacak dersini \u00e7al\u0131\u015facak. 7\u2019den 70\u2019e herkes bu hizmetten yararlanacakt\u0131r”. Erdo\u011fan\u2019\u0131n projesini duyurmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u2018Cevizliba\u011f Merkez Efendi \u015eehir K\u00fct\u00fcphanesi\u2019nin\u2019 ad\u0131, \u2018Merkezefendi Millet K\u0131raathanesi\u2019 olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. Belediyeye ait 11 k\u00fct\u00fcphaneden biri olan bu bina asl\u0131nda, Zeytinburnu\u2019nda iki y\u0131ld\u0131r faaliyet s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Makalede; g\u00fcncel durum dikkate al\u0131narak, mevcut olan ve\/veya gelecekte kurulacak olan \u2018Millet K\u0131raathanelerinin\u2019 \u00f6zelliklerine de\u011finilmi\u015f ve k\u0131raathanelerin gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6neriler ortaya koyulmu\u015ftur.<\/p>\n

Anahtar s\u00f6zc\u00fckler:<\/em> Millet, Millet K\u0131raathanesi, Bilgi Merkezleri, Osmanl\u0131, T\u00fcrkiye.<\/strong><\/p>\n

Giri\u015f<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de ilk \u2018K\u0131raathane \u00f6rne\u011fi\u2019 olarak; 1850’li y\u0131llarda ilk defa ‘Sarraf\u0131m’ diye bilinen bir ki\u015finin \u0130stanbul’da kahvehanesini k\u0131raathaneye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bilinmektedir. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde, o devrin gazeteleri bu mek\u00e2na konulmu\u015ftur ve gelen vatanda\u015flar\u0131n bilgilenmesinde kullan\u0131lmaktad\u0131rlar. \u2018Takvim-i Vekayi, Ceride-i Havadis\u2019 gibi d\u00f6nemin gazeteleri bu olu\u015fumlarda bulundurulmu\u015ftur. Gazetelerin ard\u0131ndan mek\u00e2na yava\u015f yava\u015f kitaplar da konulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cBunlar\u0131n ard\u0131ndan sanat erbaplar\u0131 devreye girmi\u015fler ve \u015fiir yazarlar\u0131 gelip orada yazd\u0131klar\u0131n\u0131 okumu\u015flard\u0131r. Ayn\u0131 zamanda ayd\u0131nlar toplan\u0131p kendi aralar\u0131nda edebi tart\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu \u015fekilde bir d\u00fczenlemeyle bu mek\u00e2nlara ‘k\u0131raathane’ denmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle 1860’lardan sonra k\u0131raathane k\u00fclt\u00fcr\u00fc yayg\u0131n hale gelmi\u015ftir\u201d (T\u00fcrklerde K\u0131raathane K\u00fclt\u00fcr\u00fc, 2018).<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de a\u00e7\u0131lmas\u0131 planlanan \u2018Millet K\u0131raathanelerinin\u2019 i\u00e7 ve d\u0131\u015f dizayn olarak \u00f6zelliklerine de\u011finilirse; \u2018100 metrekare, 200 metrekare, 400 metrekare ebad\u0131nda, ilgili il\u00e7enin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re Millet K\u0131raathaneleri kurulmas\u0131 planlanmaktad\u0131r. Yap\u0131lar\u0131n i\u00e7inde kitaplar\u0131n oldu\u011fu k\u00fct\u00fcphane b\u00f6l\u00fcm\u00fc; gelen misafirler i\u00e7in \u00e7ay, kahve, tatl\u0131 vb. aperatif yiyecek ve i\u00e7eceklerin servisinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir b\u00f6l\u00fcm; g\u00fcnl\u00fck gazeteler b\u00f6l\u00fcm\u00fc, haftal\u0131k ve ayl\u0131k dergiler b\u00f6l\u00fcmleri yer alacakt\u0131r. Yap\u0131lar\u0131n, mahallede ya\u015fayan gen\u00e7 nesil ve \u00f6\u011frencilerin\u00a0dersini \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fi ve g\u00fcven i\u00e7erisinde gen\u00e7lerin b\u00fct\u00fcnle\u015fme, birle\u015fme ve birbirlerine sinerji verme yerleri olmas\u0131 planlanmaktad\u0131r\u2019.<\/p>\n

T\u00fcrk K\u00fct\u00fcphaneciler Derne\u011fi Genel Ba\u015fkan\u0131 Ali Fuat Kartal, g\u00fcndemde olan \u2018k\u0131raathaneler\u2019 konusu \u00fczerine a\u00e7\u0131klamalarda bulundu<\/a><\/strong>. A\u00e7\u0131klamada Kartal (2018); \u201cbilgi hizmetlerinin \u00e7ekirde\u011fini olu\u015fturan k\u00fct\u00fcphane kurumunun amac\u0131; bilgiye katma de\u011fer kazand\u0131rarak bilgi t\u00fcketimini \u00f6zendirmektir. Bilgi \u00fcretim ve t\u00fcketim merkezleri olan k\u00fct\u00fcphaneler demokratik yap\u0131lar\u0131 ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn vazge\u00e7ilmez toplumsal dinamiklerden birisidir. Bilimsel ve teknolojik geli\u015fmelere ko\u015fut olarak, ilke, ama\u00e7 ve i\u00e7eri\u011fi de\u011fi\u015fen k\u00fct\u00fcphanecilik anlay\u0131\u015f\u0131 bug\u00fcn tart\u0131\u015f\u0131lan kek olay\u0131n\u0131 \u00e7oktan a\u015fm\u0131\u015f, toplumsal bar\u0131\u015fa katk\u0131 sunmak ad\u0131na f\u0131rsat e\u015fitli\u011fini nas\u0131l sa\u011flayabilece\u011fi ve bireylerin birbirini anlamas\u0131na nas\u0131l katk\u0131da bulunabilece\u011finin yollar\u0131n\u0131 aramaktad\u0131r. Bilimsel ve teknolojik geli\u015fimlere ra\u011fmen, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fct\u00fcphanenin temsil etti\u011fi \u015feyi tam olarak kar\u015f\u0131layabilecek bir s\u00f6zc\u00fck olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in halen d\u00fcnya \u00fclkeleri \u2018k\u00fct\u00fcphane ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u2019 kullanmaya devam etmektedir. \u00d6zetle, se\u00e7im s\u00fcrecinde k\u00fct\u00fcphane kurumunn tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sevindirici bir geli\u015fme olarak g\u00f6rmekteyiz. Ancak toplumsal bir varl\u0131k olan k\u00fct\u00fcphane kurumu; siyasal, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel dokumuza yapt\u0131\u011f\u0131 etki de\u011ferlendirilmeden, pop\u00fclist kavramlar \u00fczerinden tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Tart\u0131\u015facaksak, \u00f6ncelikle k\u00fct\u00fcphanecilerin \u00f6zl\u00fck haklar\u0131n\u0131, istihdam sorununu, kapal\u0131 k\u00fct\u00fcphaneleri, k\u00fct\u00fcphanesi olmayan il\u00e7eleri, k\u00f6yleri tart\u0131\u015fal\u0131m. Arkas\u0131ndan da, Millet K\u0131raathanelerinin gelece\u011fini konu\u015fal\u0131m. Proje olumludur, ama daha \u00e7ok yol almak gereklidir\u201d demektedir. Bu durum T\u00fcrkiye\u2019de k\u00fct\u00fcphanecilerin ve K\u00fct\u00fcphaneciler Derne\u011fi\u2019nin bu konu \u00fczerinde hassas durdu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Makalenin ileriki b\u00f6l\u00fcmlerinde T\u00fcrkiye\u2019de mevcut olan veya gelecekte kurulacak olan \u2018Millet K\u0131raathaneleri\u2019 konusuna de\u011finilmi\u015f ve k\u0131raathanelerin gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6neriler ortaya koyulmu\u015ftur.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de \u2018Millet K\u0131raathaneleri\u2019\u00a0<\/strong>\u00d6rnekleri<\/strong><\/p>\n

\u201cMillet K\u0131raathaneleri fikrinin ortaya koyulmas\u0131ndan sonra; \u2018Millet K\u0131raathaneleri A\u00e7\u0131lmas\u0131 Projesi\u2019 kapsam\u0131nda, Ankara\u2019da ilk olarak \u2018Bas\u0131n Yay\u0131n ve Enformasyon Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (BYEGM)\u2019 b\u00fcnyesinde \u2018K\u0131raathane\u2019 kurulmu\u015ftur. BYEGM K\u0131raathanesi’nde, 1800’l\u00fc y\u0131llardan kalma \u2018Osmanl\u0131ca ve T\u00fcrk\u00e7e 7.000\u2019den fazla eser\u2019 ile g\u00fcnl\u00fck dergi ve gazeteler ziyaret\u00e7ilerle bulu\u015fturulmaktad\u0131r. K\u0131raathanede ayr\u0131ca, BYEGM sistemi \u00fczerinden t\u00fcm ulusal 4 ve yerel gazetelere eri\u015fim imk\u00e2n\u0131 sa\u011flanmaktad\u0131r\u201d (BYEGM K\u0131raathanesi, 2018).<\/p>\n

Bas\u0131n Yay\u0131n ve Enformasyon Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc K\u0131raathanesinin kurulmas\u0131ndan sonra, bir\u00e7ok farkl\u0131 il ve il\u00e7ede \u2018Millet K\u0131raathaneleri\u2019 kurulumuna devam edilmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde bu \u2018K\u0131raathane \u00d6rneklerine\u2019 de\u011finilecektir.<\/p>\n

\u2022 \u00d6rnek 1<\/strong>:<\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u2018Millet K\u0131raathanesi Projesi\u2019, Manisa’da t\u00f6renle hayat buldu. Yunusemre il\u00e7esi Kaynak Mahallesi’nde tek katl\u0131 binada a\u00e7\u0131lan Ege B\u00f6lgesi’nin ilk \u2018Millet K\u0131raathanesi\u2019nde kitaplar, dinlenme alanlar\u0131 ve bilgisayarlar bulunuyor. Kitap okumak i\u00e7in gelenlere g\u00f6revliler taraf\u0131ndan \u00fccretsiz ikram servisinde bulunuluyor. Yunusemre Belediye Ba\u015fkan\u0131 Mehmet \u00c7er\u00e7i, t\u00f6rende yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, k\u0131raathaneye gelen ki\u015filerin kitap okuyup, \u00e7ay ve kek ikramlar\u0131ndan faydalanabileceklerini s\u00f6yledi. Binay\u0131 restore edip k\u0131raathaneye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fcklerini ifade eden \u00c7er\u00e7i, \u201cMillet K\u0131raathanesi’nde e- k\u00fct\u00fcphane de bulunuyor. Gelenler, \u00e7ay\u0131, kahveyi, keki belediyemizin imk\u00e2nlar\u0131yla t\u00fcketebilecekler. Dinlenebilen, kitap okunabilen, \u00e7ay\u0131n, kahvenin i\u00e7ilebilece\u011fi bir mek\u00e2nd\u0131r.<\/p>\n

Buras\u0131 sadece bir k\u00fct\u00fcphane de\u011fildir. Sadece \u00f6\u011frencilere de\u011fil halka da a\u00e7\u0131kt\u0131r. Herhangi bir \u00fccret de istenmeyecektir\u2019 dedi. Millet K\u0131raathanesi\u2019nin g\u00fcnd\u00fcz a\u00e7\u0131k olaca\u011f\u0131n\u0131, talep olmas\u0131 halinde gece de hizmet verece\u011fini dile getiren \u00c7er\u00e7i, kendisinin de buraya kitap ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, kitap say\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 kaydetti. Konu\u015fmalar\u0131n ard\u0131ndan Millet K\u0131raathanesi\u2019nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f kurdelesi kesilmi\u015f ve vatanda\u015flar k\u0131raathaneyi gezmi\u015flerdir\u201d (Manisa Millet K\u0131raathanesi, 2018).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Resim 1. Manisa Millet K\u0131raathanesi (Manisa Millet K\u0131raathanesi, 2018).<\/em><\/p>\n

\u2022 \u00d6rnek 2:<\/strong><\/p>\n

\"\"
\nResim 2. \u00c7ank\u0131r\u0131 Huzur Millet K\u0131raathanesi (\u00c7ank\u0131r\u0131 Millet K\u0131raathanesi, 2018)<\/em><\/p>\n

Gen\u00e7lik ve Spor Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan uygulamaya konulan \u2018K\u0131raathaneler Asl\u0131na D\u00f6n\u00fcyor\u2019 projesi kapsam\u0131nda \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019da bir k\u0131raathanede toplanan gen\u00e7ler kitap okumu\u015flard\u0131r. Cumhuriyet Mahallesi\u2019nde bulunan \u2018Huzur K\u0131raathanesi\u2019nde\u2019 toplanan \u00c7ank\u0131r\u0131 Gen\u00e7lik Hizmetleri ve Spor \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne ba\u011fl\u0131 \u015eehit Uhud Kadir I\u015f\u0131k Gen\u00e7lik Merkezi \u00fcyeleri ve \u00c7ank\u0131r\u0131 Karatekin \u00dcniversitesi Bilgi ve Belge Y\u00f6netimi \u00f6\u011frencileri, sohbet edip kitap okumu\u015flard\u0131r. K\u0131raathanede toplanan gen\u00e7ler, k\u0131raathanelerin ge\u00e7mi\u015fte dini sohbetlerin, tan\u0131\u015fmalar\u0131n ve muhabbet yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in olu\u015fturulan bir yer oldu\u011funu belirttiler. Gen\u00e7 kat\u0131l\u0131mc\u0131lar olumlu tepkiler ald\u0131klar\u0131n\u0131 dile getirdiler.<\/p>\n

Gen\u00e7lik Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Tuncay Hask\u0131l\u0131\u00e7, \u201czamanla k\u0131raathanelerin as\u0131l g\u00f6revini yitirip, \u015fans oyunlar\u0131n\u0131n oynand\u0131\u011f\u0131, zaman\u0131n bo\u015f ge\u00e7irildi\u011fi yerler haline geldi\u011fi g\u00f6zlenmektedir. Bu konuda gen\u00e7lerimiz ile halk\u0131m\u0131zda fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturmak ve buralar\u0131n asl\u0131na d\u00f6nmesi i\u00e7in katk\u0131da bulunmak istedik. Amac\u0131m\u0131z k\u0131raathanelerin okunan, tart\u0131\u015f\u0131lan, ho\u015f sohbet ortamlar i\u00e7erisinde kayna\u015fan ve kayna\u015ft\u0131ran yerler haline gelmesi ve toplumun her kesiminin bo\u015f zamanlar\u0131n\u0131 en iyi \u015fekilde de\u011ferlendirildi\u011fi mek\u00e2nlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektir\u201d diye konu\u015fmu\u015ftur. (K\u0131raathaneler Asl\u0131na D\u00f6n\u00fcyor, 2018).<\/p>\n

\u2022 \u00d6rnek 3:<\/strong>
\n\"\"
\nResim 3. Kastamonu Millet K\u0131raathanesi (Kastamonu Millet K\u0131raathanesi, 2018)<\/em><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n 24 Haziran se\u00e7imi \u00f6ncesi se\u00e7im vaatleri aras\u0131nda yer alan \u2018Millet K\u0131raathanesi’ projesinin en ilgin\u00e7 \u00f6rne\u011fi Kastamonu\u2019da hayata ge\u00e7irildi. Hurdadan al\u0131nan MD-82 tipi yolcu u\u00e7a\u011f\u0131, Kastamonu\u2019da Millet K\u0131raathanesi olarak hizmet vermeye ba\u015flad\u0131. U\u00e7ak, montaj \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamland\u0131ktan sonra di\u011ferlerinden farkl\u0131 olarak Kastamonu Belediyesi taraf\u0131ndan \u2018Millet K\u0131raathanesi\u2019 olarak hizmet vermek \u00fczere ziyarete a\u00e7\u0131ld\u0131. U\u00e7ak K\u0131raathanesini \u00e7ok be\u011fendi\u011fini s\u00f6yleyen bir vatanda\u015f \u201cbu t\u00fcr faaliyetlerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Vatanda\u015flar i\u00e7in hem k\u00fclt\u00fcrel anlamda hem sosyal anlamda g\u00fczel olmu\u015ftur. Bundan sonra da bu t\u00fcr faaliyetlerin yayg\u0131nla\u015faca\u011f\u0131 kanaatindeyim\u2019 dedi. U\u00e7a\u011f\u0131 ziyaret eden vatanda\u015flar hem yerel hem de ulusal gazeteleri \u00e7ay ve kek ikramlar\u0131 ile okuma f\u0131rsat\u0131 buldu. Ziyarete gelen \u00f6\u011frenciler de \u00f6\u011fretmenleri nezaretinde hem oyun oynama hem de kitap ve gazete okuma f\u0131rsat\u0131 buldular\u201d (Kastamonu Millet K\u0131raathanesi, 2018).<\/p>\n

\u2022 \u00d6rnek 4:<\/strong><\/p>\n

\u0130stanbul Cevizliba\u011f il\u00e7esinde ya\u015fayan bir vatanda\u015f, il\u00e7ede kurulmu\u015f durumda olan \u2018MerkezEfendi Millet K\u0131raathanesi\u2019ni\u2019 \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n rahatl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan tercih etti\u011fini belirtmektedir. Millet K\u0131raathanesi projesinin, \u00f6\u011frenciler i\u00e7in nimet oldu\u011funa dikkat \u00e7ekmektedir. Nedenini ise \u015fu s\u00f6zlerle anlatmaktad\u0131r: \u201cBu k\u0131raathaneler T\u00fcrkiye\u2019de neredeyse tamam\u0131 yoksul \u00f6\u011frenci kesimi i\u00e7in \u00f6nemli durumdad\u0131r. G\u00fcn\u00fcn\u00fc bir simitle ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fan, interneti olmayan, \u00e7ay paras\u0131n\u0131, \u00e7orba paras\u0131n\u0131 zor bulan \u00f6\u011frenci i\u00e7in, bu kurumlar b\u00fcy\u00fck bir nimet durumundad\u0131r. Ben bunu sosyal devlet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde de\u011ferlendiriyorum. \u00d6ng\u00f6r\u00fcm \u015fu ki; zamanla ba\u015fka aktivitelerle de buras\u0131 k\u00fclt\u00fcr merkezi durumuna gelecektir. Belirtti\u011finiz gibi \u015fu anda \u00e7ok kalabal\u0131k durumda de\u011fil, sadece \u00f6\u011frenciler s\u00fcrekli kullanmaktalar. Ama bir s\u00fcre sonra t\u00fcm vatanda\u015flar buradaki potansiyeli fark edecektir. Kahve k\u00f6\u015felerinde saatlerce k\u00e2\u011f\u0131t oynamaktan daha iyi bir alternatifin oldu\u011funu anlayacaklard\u0131r. Burada en b\u00fcy\u00fck g\u00f6rev belediyelerde bulunmaktad\u0131r. Belediyeler, bu merkezlerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve kapasite olarak daha da b\u00fcy\u00fcmesini sa\u011flamal\u0131d\u0131rlar. Millet k\u0131raathaneleri zaman i\u00e7erisinde ayn\u0131 zamanda \u00f6\u011frenciler i\u00e7in sosyalle\u015febilecekleri bir alan durumuna da gelecektir. K\u0131raathanenin kesintisiz 7\/24 a\u00e7\u0131k olmas\u0131 en b\u00fcy\u00fck temennimizdir\u201d (Cevizliba\u011f Millet K\u0131raathanesi, 2018).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Resim 4. Merkez Efendi Millet K\u0131raathanesi (Cevizliba\u011f Merkez Efendi Millet K\u0131raathanesi, 2018)<\/em><\/p>\n

\u2022 \u00d6rnek 5:<\/strong><\/p>\n

Yazar ve dekorat\u00f6r Abdurrahman Demirel \u015f\u00f6yle demektedir: \u2018Millet K\u0131raathaneleri okuyan, misafir a\u011f\u0131rlamas\u0131n\u0131 bilenlere emanet edilmelidir\u2019.<\/p>\n

Kitapl\u0131 Kahve\u2019yi \u0130stanbul k\u00fclt\u00fcr hayat\u0131na kazand\u0131ran Abdurrahman Demirel, 2010 y\u0131l\u0131nda \u00dcsk\u00fcdar Altunizade’de sanat ve edebiyat i\u00e7erikli \u2018Kitapl\u0131 Kahve\u2019yi a\u00e7mas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan; \u00dcsk\u00fcdar Belediyesi taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan \u2018Nevmekan\u2019\u0131n da projesini ve muhtevas\u0131n\u0131 olu\u015fturarak alt yap\u0131s\u0131n\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. \u201cBana gelen istek \u00fczerine fikrin proje dosyas\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131m. Tan\u0131mlar, ama\u00e7lar, hedefleri yazd\u0131m, bir nevi swot analizi yapt\u0131m. Mek\u00e2n\u0131n fikri \u00fczerine i\u00e7eriklerini ve bu i\u00e7eriklerin nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 yazd\u0131m. Proje kitapl\u0131 kahve, sahne, sanat galerisi ve sanat okulu \u015feklinde olarak 4 ba\u015fl\u0131ktan olu\u015fuyordu. Pilot isim olarak da ‘\u00dcsk\u00fcdar \u015eehir Merkezi’ diye adland\u0131rd\u0131m. Alt\u0131 ay sonra merkezin fikre g\u00f6re dekorasyonu devam ederken ‘Nevmekan\u2019\u0131n’ ismi arkada\u015f\u0131m Halil \u0130brahim \u0130zgi ile bir k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131 okurken ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Mek\u00e2n\u0131n i\u00e7 ana g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnde ‘Kitapl\u0131 Kahve’, yani kitaplar, s\u00f6yle\u015filer, dinletiler, okuma gruplar\u0131, ah\u015fap masa ve sandalyeler ve tabii ki \u00e7ay, kahve, tatl\u0131 ve tost gibi aperatifler olacakt\u0131. Sahne fikrimiz de ise proje i\u015flere sahne vermek veya sahne i\u00e7in \u00f6zel projeler yapt\u0131rmakt\u0131. \u00dcsk\u00fcdar Belediye Ba\u015fkan\u0131 Hilmi T\u00fcrkmen’in iradesi ve vizyonu T\u00fcrkiye\u2019mize \u00f6zel ve \u00f6rnek bir mek\u00e2n\u0131 kazand\u0131rd\u0131. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Recep Tayyip Erdo\u011fan da Nevmekan i\u00e7in, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri Millet K\u0131raathaneleri i\u00e7in \u00e7ok iyi bir \u00f6rnek oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015flerdir\u201d (Abdurrahman Demirel Millet K\u0131raathaneleri R\u00f6portaj\u0131, 2018).<\/p>\n

Abdurrahman Demirel k\u00fclt\u00fcrel mek\u00e2nlar\u0131n do\u011fru bir fikir \u00fczerine in\u015fa edilmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n

“\u0130\u00e7eri\u011fi sadece kitap ve \u00e7al\u0131\u015fma mek\u00e2n\u0131 \u015feklinde kurgulan\u0131rsa, korkar\u0131m belli bir s\u00fcre sonra \u00f6nemini kaybedecek ve unutulacakt\u0131r. Millet K\u0131raathanesi olu\u015fturma fikrinin i\u00e7eri\u011finin \u00e7ok iyi planlanarak mek\u00e2n\u0131n ona g\u00f6re kurgulanmas\u0131 gerekmektedir. Biz bu mek\u00e2nda ne yapaca\u011f\u0131z ve ne ama\u00e7l\u0131yoruz? Bir ‘K\u00fclt\u00fcrel Ara Mek\u00e2n’ olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak en \u00f6nemli hedef olmal\u0131. \u0130\u00e7erisinde sohbetler, dinletiler ve \u00f6zel etkinlikler yap\u0131larak k\u00fclt\u00fcrel alan olu\u015fturmal\u0131, buralara devam eden gen\u00e7lere kendilerini ifade edecekleri ve fikirlerini uygulayacaklar\u0131 dergi, radyo gibi mecralar kurgulanmal\u0131d\u0131r. Bu \u015fekilde m\u00fcdavimlerin mek\u00e2nla aidiyet duygusu olu\u015facak ve buralar\u0131 sahiplenmeye ba\u015flayacaklard\u0131r. Hangi \u015fehirde kurulacaksa bu yerler, o \u015fehrin okuyan ve insan a\u011f\u0131rlamas\u0131n\u0131 bilen \u015fahs\u0131 bulunup ona emanet edilmelidir. Bu mek\u00e2nda \u00fcniversite \u00f6\u011frencileri yar\u0131 zamanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma f\u0131rsat\u0131 bulmal\u0131d\u0131r. Neticede do\u011fru fikir \u00fczerine olu\u015facak olan ‘Millet Kahvehaneleri’, bulundu\u011fu yerin en \u00f6nemli k\u00fclt\u00fcrel ara mek\u00e2n\u0131 ve ne\u015fe alan\u0131 olacak ve yeni bir kitle olu\u015fmas\u0131na hizmet edecektir\u201d (Abdurrahman Demirel Millet K\u0131raathaneleri R\u00f6portaj\u0131, 2018).<\/p>\n

Sonu\u00e7 ve \u00d6neriler<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de okuma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn artt\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla, \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n temelinde \u015fu 5 ilke \u00f6ncelikli durumdad\u0131r:<\/p>\n