{"id":14954,"date":"2014-09-25T17:02:10","date_gmt":"2014-09-25T14:02:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/?p=14954"},"modified":"2014-12-31T11:38:19","modified_gmt":"2014-12-31T09:38:19","slug":"kutuphaneler-kurulurken-kullanicilarin-dusuncelerinegereksinimlerine-basvuruluyor-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/2014\/09\/25\/kutuphaneler-kurulurken-kullanicilarin-dusuncelerinegereksinimlerine-basvuruluyor-mu","title":{"rendered":"K\u00fct\u00fcphaneler kurulurken kullan\u0131c\u0131lar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerine\/gereksinimlerine ba\u015fvuruluyor mu?"},"content":{"rendered":"

K\u00fct\u00fcphanelerde \u00f6ncelikle kitaplar ve di\u011fer materyaller s\u00f6z konusu elbette. Fakat durum bundan ibaret de\u011fil. Avrupa’n\u0131n baz\u0131 \u00fclkelerinde odak noktas\u0131nda kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ilgi alanlar\u0131 ve gereksinimleri yer al\u0131yor. “\u00c7ocuklar k\u00fct\u00fcphaneye gitmeyi pek sevmez, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn o s\u0131k\u0131c\u0131 kitaplara bakmak s\u0131k\u0131c\u0131 bir \u015fey,” diyor 11 ya\u015flar\u0131ndaki bir k\u0131z. K\u00fct\u00fcphanelerde \u00e7ocuklara daha fazla hareket alan\u0131 sa\u011flanmas\u0131n\u0131 istiyor. Hayalindeki k\u00fct\u00fcphanenin tam olarak nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda s\u00f6yleyece\u011fi \u00e7ok \u015fey var. Danimarka’daki Arhus K\u00fct\u00fcphanesi’nin d\u00fczenledi\u011fi bir at\u00f6lyede \u00e7ocuklar fikirlerini \u00f6zg\u00fcrce ifade edebilmi\u015fti. K\u00fct\u00fcphanenin web sayfas\u0131nda yer alan bir videoda bu fikirlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn: T\u0131rmanmaya m\u00fcsait raflar, bir z\u0131plama odas\u0131, bir top havuzu, hayvanlar\u0131n oldu\u011fu bir bah\u00e7e ve sal\u0131ncakl\u0131 meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131.<\/strong><\/p>\n

Danimarkal\u0131lar kararlar\u0131 birlikte al\u0131yor<\/strong><\/p>\n

Kentin yeni k\u00fct\u00fcphanesini 15 y\u0131ld\u0131r planlayan Arhus belediyesi, Arhus sakinlerini, deneyim ve beklentilerini planlamac\u0131lar ve mimarlarla payla\u015fmak \u00fczere bir toplant\u0131ya davet etmi\u015fti. K\u00fct\u00fcphanenin partnerleri, yani k\u00fct\u00fcphaneyi kullanacak olan e\u011fitim kurumlar\u0131, dernekler ve \u00f6rg\u00fctler de istek ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini dile getirmi\u015fti. Arhus K\u00fct\u00fcphanesi’nin y\u00f6neticisi Knud Schulz, “Onlar bizim k\u00fct\u00fcphanede sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgi ve birikimlerle katk\u0131da bulunuyorlar,” diyor.<\/p>\n

Fakat t\u00fcm bu g\u00f6r\u00fc\u015fler, \u00f6rne\u011fin \u00e7ocuklarla ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00e7e\u015fitli at\u00f6lyelerde ortaya \u00e7\u0131kan fikirler planlamaya bire bir yans\u0131m\u0131\u015f de\u011fil. “Mesele bu de\u011fildi zaten,” diyor Schulz. “Bu fikirler mimarlara ilham verdi ve farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kazand\u0131rd\u0131. \u00c7ocuklar\u0131n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 alg\u0131lamalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.” Nitekim bir \u015fey \u00e7ok net anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131: Bir k\u00fct\u00fcphane sadece kitap raflar\u0131ndan ibaret olmamal\u0131yd\u0131, ba\u015fka olanaklar da sunmal\u0131yd\u0131. Zaten Schulz da ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fte: “Gelece\u011fin k\u00fct\u00fcphanesi sadece materyallerden ibaret de\u011fil, bizzat insanla ilgili,” diyen Schulz’a g\u00f6re, materyaller kullan\u0131c\u0131lar\u0131n gereksinimlerini kar\u015f\u0131laman\u0131n yollar\u0131ndan biri sadece.<\/p>\n

Herkesin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00f6nemli<\/strong><\/p>\n

Arhus’ta vatanda\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00f6ncelikle tart\u0131\u015fma gruplar\u0131nda ve at\u00f6lyelerde derlendi. Bu toplant\u0131larda ele al\u0131nan konulardan biri de k\u00fct\u00fcphane binas\u0131n\u0131n tasar\u0131m\u0131yd\u0131: K\u00fct\u00fcphaneye nas\u0131l ula\u015f\u0131m sa\u011flanacak? Bisikletler nereye konacak? Metrodan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra binaya nas\u0131l gelinecek? Toplant\u0131lara t\u00fcm ya\u015f gruplar\u0131 ve ilgililer davet edildi. Engelli vatanda\u015flar\u0131n gereksinimlerine \u00f6zel bir \u00f6nem verildi. “Onlarla yap\u0131lan toplant\u0131larda, g\u00f6rme engellilerin, tekerlekli sandalye kullanan ya da geni\u015f mek\u00e2nlardan korkan insanlar\u0131n k\u00fct\u00fcphaneye ula\u015fmas\u0131na nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olunabilece\u011fi ele al\u0131nd\u0131,” diyor Schulz. \u015eimdilerde k\u00fct\u00fcphanenin i\u00e7 tasar\u0131m\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6ncelikle partnerlerin g\u00f6r\u00fc\u015flerine ba\u015fvuruluyor. Konferans salonu nas\u0131l olmal\u0131? Orada hangi ara\u00e7 gere\u00e7lere ihtiya\u00e7 var? Ekran, su sebili, kahve makinesi olmal\u0131 m\u0131? Schulz, tasar\u0131mla ilgili \u00e7e\u015fitli konular\u0131 ele alan \u00e7ok say\u0131da farkl\u0131 grup oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

Almanya’da nadiren uygulan\u0131yor<\/strong><\/p>\n

Berlin Humboldt \u00dcniversitesi K\u00fct\u00fcphane ve Enformasyon Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc’nden Profes\u00f6r Konrad Umlauf, kamu k\u00fct\u00fcphanelerinde bu tarz bir kullan\u0131c\u0131 kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n Almanya’da hen\u00fcz pek g\u00f6r\u00fclmedi\u011fini, ama vatanda\u015flar\u0131n k\u00fct\u00fcphanede g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gibi k\u00f6kl\u00fc bir gelenek oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. “Kullan\u0131c\u0131 anketleri de s\u0131k s\u0131k yap\u0131l\u0131yor. Fakat bu anketler mevcut hizmetler hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmeye y\u00f6nelik. Yeni hizmetlerin tasarlanmas\u0131na y\u00f6nelik anketlere nadiren rastlan\u0131yor,” diyen Prof. Umlauf, halbuki tam da bu t\u00fcr bilgilerin \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde. Yap\u0131lmas\u0131 planlanan Berlin Merkez ve Eyalet K\u00fct\u00fcphanesi, planlama s\u00fcrecine kullan\u0131c\u0131lar\u0131n da dahil edildi\u011fi ilk Alman k\u00fct\u00fcphanesi olabilir. Fakat k\u00fct\u00fcphanenin in\u015fas\u0131 hen\u00fcz kesinle\u015fmi\u015f de\u011fil. Yine de, kullan\u0131c\u0131 kat\u0131l\u0131m\u0131yla ilgili \u00e7e\u015fitli konseptler daha \u015fimdiden ele al\u0131nmaya ba\u015fland\u0131. Bas\u0131n s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Anna Jacobi, “\u015eu anda \u00e7e\u015fitli konularda kullan\u0131c\u0131 formatlar\u0131 geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz” diyor. \u015eimdiden haz\u0131r olan ilk format, “Yeni Bina Blo\u011fu”: Ba\u015fka k\u00fct\u00fcphanelerdeki yenilik\u00e7i konseptlerin tan\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu blogda kullan\u0131c\u0131lar tart\u0131\u015fmalara kat\u0131labiliyor. Bir sonraki a\u015famada kullan\u0131c\u0131lar blo\u011fa kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini de yazabilecekler.<\/p>\n

Birmingham k\u00fct\u00fcphanesi de kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131<\/strong><\/p>\n

Arhus gibi \u0130ngiltere’deki Birmingham’da da halk yeni k\u00fct\u00fcphanenin geli\u015fim s\u00fcrecine do\u011frudan katk\u0131da bulunmu\u015ftu. Eyl\u00fcl 2013’te a\u00e7\u0131lan Birmingham K\u00fct\u00fcphanesi’nde \u00e7al\u0131\u015fan Sara Rowell, “Halk\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri k\u00fct\u00fcphane tasar\u0131m\u0131na do\u011frudan yans\u0131d\u0131,” diyor. Hemen yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki tiyatroyla ba\u011flant\u0131l\u0131 olan binan\u0131n bir amfiteatr\u0131, sergiler, m\u00fczik dinletileri, film g\u00f6sterimleri ve okuma g\u00fcnleri i\u00e7in salonu var. “Bizim binam\u0131z, 21. y\u00fczy\u0131lda k\u00fct\u00fcphanenin kamu ya\u015fam\u0131n\u0131n dinamik ve cazip bir merkezi olabilece\u011finin kan\u0131t\u0131,” diyor Rowel. “Kent sakinlerinin k\u00fct\u00fcphaneye gelmek i\u00e7in bir s\u00fcr\u00fc nedeni var. B\u00f6ylece, kullan\u0131c\u0131lara kendilerini geli\u015ftirmeleri ve ger\u00e7ekle\u015ftirmeleri i\u00e7in daha fazla f\u0131rsat sunulmu\u015f oluyor.”<\/p>\n

Birmingham gibi Arhus’ta da kullan\u0131c\u0131lar katalogda yer almayan kitap ve di\u011fer materyallerin sat\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 talep edebiliyorlar. Fakat sipari\u015f s\u00fcrecini kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bizzat ba\u015flatt\u0131klar\u0131 Patron Driven Acquisition (PDA), yani kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 sat\u0131n alma modeli her iki k\u00fct\u00fcphanede de mevcut de\u011fil. Bu model \u015fimdilik bilimsel k\u00fct\u00fcphanelerde uygulan\u0131yor.
\n\u00c7ok-i\u015flevli merkez olarak k\u00fct\u00fcphane<\/p>\n

At\u00f6lyeler ve k\u00fclt\u00fcr etkinlikleri Arhus’un yeni k\u00fct\u00fcphanesinde de \u00f6nemli bir rol oynayacak elbette. K\u00fct\u00fcphanenin y\u00f6neticisi Schulz’a g\u00f6re, k\u00fct\u00fcphane ayn\u0131 zamanda bir yenilik merkezi. K\u00fct\u00fcphanede, Maker Hareketi’nin, yani elektronik \u00e7a\u011f\u0131n “kendin yap” k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ilgili etkinliklerin de ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi planlan\u0131yor. Bu etkinliklerde, teknoloji hurdalar\u0131n\u0131n yeniden de\u011ferlendirilmesi, \u00f6rne\u011fin eski bir iPad’in ba\u015fka \u015feyler i\u00e7in nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131 ele al\u0131n\u0131yor. “Bu yakla\u015f\u0131m giderek \u00f6nem kazan\u0131yor,” diyor Schulz. Fakat bu t\u00fcr fikirlerin kullan\u0131c\u0131larla y\u00fcr\u00fct\u00fclen diyalogda de\u011fil, daha ziyade medya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ya da gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctleri gibi partnerle yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. “Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu k\u00fct\u00fcphaneyi sadece kitaplardan ve materyallerden ibaret bir ortam olarak g\u00f6rmeye devam ediyor.” Fakat Schulz, k\u00fct\u00fcphanede kullan\u0131c\u0131lar\u0131n zaten bildikleri ve istedikleri \u015feylerin yan\u0131 s\u0131ra, hi\u00e7 beklemedikleri \u015feylere de yer verilmesi gerekti\u011fine inan\u0131yor.<\/p>\n

Katja Hanke<\/strong>
\nBerlin’de serbest muhabir.<\/p>\n

Copyright:<\/strong> Goethe-Institut e. V., Internet-Redaktion
\n\u00c7eviri:<\/strong> Zehra Aksu Y\u0131lmazer
\nA\u011fustos 2014<\/p>\n

Kaynak: http:\/\/www.goethe.de<\/a>\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u00fct\u00fcphanelerde \u00f6ncelikle kitaplar ve di\u011fer materyaller s\u00f6z konusu elbette. Fakat durum bundan ibaret de\u011fil. Avrupa’n\u0131n baz\u0131 \u00fclkelerinde odak noktas\u0131nda kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ilgi alanlar\u0131 ve gereksinimleri yer al\u0131yor. “\u00c7ocuklar k\u00fct\u00fcphaneye gitmeyi pek sevmez, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn o s\u0131k\u0131c\u0131 kitaplara bakmak s\u0131k\u0131c\u0131 bir \u015fey,” diyor 11 ya\u015flar\u0131ndaki bir k\u0131z. K\u00fct\u00fcphanelerde \u00e7ocuklara daha fazla hareket alan\u0131 sa\u011flanmas\u0131n\u0131 istiyor. Hayalindeki k\u00fct\u00fcphanenin […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-14954","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14954"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14954"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14954\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}