{"id":11945,"date":"2013-10-04T17:58:09","date_gmt":"2013-10-04T14:58:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/?p=11945"},"modified":"2013-10-04T17:58:34","modified_gmt":"2013-10-04T14:58:34","slug":"bilim-dunyasinda-sahte-makale-skandali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/2013\/10\/04\/bilim-dunyasinda-sahte-makale-skandali","title":{"rendered":"Bilim d\u00fcnyas\u0131nda sahte makale skandal\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"http:\/\/media3.ntvmsnbc.com\/j\/NTVMSNBC\/Components\/ArtAndPhoto-Fronts\/Sections-StoryLevel\/NTV%20Bilim\/130410_science.hlarge.jpg\" alt=\"\" width=\"255\" height=\"113\" \/>Takma isim kullanan bir yazar\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 sahte bilimsel makale, d\u00fcnya genelinde tam 157 dergide yay\u0131mland\u0131. Skandal, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 yay\u0131mlar\u0131n ne kadar iyi kontrol edildi\u011fi konusunda b\u00fcy\u00fck bir tart\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131. D\u00fcnyan\u0131n en prestijli bilim dergilerinden Science i\u00e7in muhabirlik yapan John Bohannon, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 sahte makale ile yay\u0131nc\u0131lar\u0131 oyuna getirdi.\u201cOcorrafoo Cobange\u201d ad\u0131n\u0131 kullanarak bir makale sunan Bohannon, Eritre\u2019nin ba\u015fkenti Asmara\u2019da Wassee T\u0131p Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde biyolog oldu\u011funu belirtti. Discovery News\u2019in haberine g\u00f6re, ne ad\u0131 verilen enstit\u00fc, ne de bilim insan\u0131 ger\u00e7ek.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bohannon, Science dergisinin de son say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanan makalesinde, kayalar\u0131n \u00fczerinde ya\u015fayan mantar ve yosun kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 organizmalar olarak bilinen likenler \u00fczerindeki ara\u015ft\u0131rmas\u0131ndan bahsetti. Bohannon, spesifik bir kanserli h\u00fccreye ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti\u011fi bir liken t\u00fcr\u00fc \u00fczerinde analizler ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini ve bilgisayar program\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla liken molek\u00fclleri ve kanserli h\u00fccreler hakk\u0131nda y\u00fczlerce belge haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Discovery News, makaledeki a\u00e7\u0131klamalar bilimsel olarak kula\u011fa yatk\u0131n olsa da, Bohannon\u2019un sahte \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda \u00e7ok kolay tespit edilebilecek bir\u00e7ok hata oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>SAHTE MAKALE \u0130\u00c7\u0130N T\u0130T\u0130Z \u00c7ALI\u015eMA<\/strong><br \/>\nBohannon, sahte makaleye dayanan oyununu bir ad\u0131m daha \u00f6teye g\u00f6t\u00fcrerek, makaleyi y\u00fczlerce dergiye teker teker yollamadan \u00f6nce s\u00fcrekli de\u011fi\u015ftirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yazar, neden b\u00f6yle yapt\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda, \u201cY\u00fczlerce dergiye ayn\u0131 makaleyi yollamak sadece bela aramak olur\u201d dedi. Bohannon, \u00e7ok \u00e7aba gerektirecek de\u011fi\u015fiklikleri kolaya indirgemek i\u00e7in, bilimsel isim ve terimleri Swahili dili ve Afrika isimleri kullanarak de\u011fi\u015ftirdi. Hatta, Afrika \u00fclkelerinin ba\u015fkentlerini bile kulland\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015e\u00fcphe uyand\u0131rmamak i\u00e7in makalede \u00f6nde gelen ara\u015ft\u0131rma merkezlerine ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara de\u011finen Bohannon, ana dilini Frans\u0131zca g\u00f6stermek i\u00e7in makalesini Google Translate kullanarak Frans\u0131zca\u2019ya \u00e7evirdi, ard\u0131ndan tekrar \u0130ngilizce\u2019ye \u00e7evirerek kontrol etti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bohannon, son olarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 makalelerin hatalarla dolu oldu\u011funu teyit ettirmek i\u00e7in Harvard \u00dcniversitesi\u2019nden iki ba\u011f\u0131ms\u0131z molek\u00fcler biyolog grubuna ba\u015fvurdu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cA\u00c7IK KAYNAKLI YAYIMLAR KEND\u0130NE GELMEL\u0130\u201d<\/strong><br \/>\nHaz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 makalenin de\u011fi\u015ftirilmi\u015f versiyonlar\u0131n\u0131 her hafta 10 dergiye yollayan Bohannon, tam 157 dergiden kabul ald\u0131. Sadece 36 dergi, kendilerine g\u00f6nderilen makalenin bilimsel hatalarla dolu oldu\u011funu fark etti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dahas\u0131, Bohannon baz\u0131 dergilerin, adres olarak belirttikleri \u00fclkelerde bas\u0131lmad\u0131klar\u0131n\u0131 tespit etti. Amerika ve Avrupa isimli baz\u0131 dergilerin, asl\u0131nda Hindistan merkezli oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">ABD\u2019nin Cornell \u00dcniversitesi\u2019nde fizik\u00e7i olan Paul Ginsparg, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bilimsel dergilerin makaleleri ciddi bir \u015fekilde g\u00f6zden ge\u00e7irmedi\u011fini belirtti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ginsparg, \u201cKalite i\u00e7eri\u011fi sunmayan dergiler, bilim a\u00e7\u0131s\u0131ndan y\u0131k\u0131c\u0131 bir etki yap\u0131yor. Bu etki, \u00f6zellikle devlet kurumlar\u0131 ve \u00fcniversiteleri sahte ara\u015ft\u0131rmac\u0131larla dolan geli\u015fmekte olan \u00fclkeler i\u00e7in ge\u00e7erli\u201d dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kaynak: http:\/\/www.ntvmsnbc.com\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Takma isim kullanan bir yazar\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 sahte bilimsel makale, d\u00fcnya genelinde tam 157 dergide yay\u0131mland\u0131. Skandal, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 yay\u0131mlar\u0131n ne kadar iyi kontrol edildi\u011fi konusunda b\u00fcy\u00fck bir tart\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131. D\u00fcnyan\u0131n en prestijli bilim dergilerinden Science i\u00e7in muhabirlik yapan John Bohannon, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 sahte makale ile yay\u0131nc\u0131lar\u0131 oyuna getirdi.\u201cOcorrafoo Cobange\u201d ad\u0131n\u0131 kullanarak bir makale sunan Bohannon, Eritre\u2019nin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1473,1,1501],"tags":[],"class_list":["post-11945","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-acik-erisim","category-genel","category-open-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11945"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11945"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11945\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}