Kitap Okuyan \u00c7ocuklar Projesi T\u00fcrkiye’nin her yerinde \u00e7ocuk k\u00fct\u00fcphanelerinin olu\u015fmas\u0131n\u0131; \u00e7ocuklar\u0131n as\u0131k suratl\u0131 k\u00fct\u00fcphane kavram\u0131ndan uzak, okuyan, ara\u015ft\u0131ran insanlar olarak yeti\u015fmesini ama\u00e7layan bir giri\u015fim. Projenin koordinat\u00f6r\u00fc Esra Ak\u00e7ay Duff okuma bilmeyen \u00e7ocuklara y\u00f6nelik k\u00fct\u00fcphanelerin \u00e7er\u00e7evesini \u00e7izdi, \u00e7ocuklar i\u00e7in ne anlama geldi\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n
\u00c7ocuk k\u00fct\u00fcphanesiyle kast\u0131n\u0131z nedir?<\/strong> \u00c7ocuklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu mekanlar\u0131 nas\u0131l tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcn?<\/strong> Bu neyi g\u00f6steriyor?<\/strong> Nas\u0131l \u00f6rg\u00fctl\u00fcyorsunuz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z\u0131?<\/strong> Bu tip bir k\u00fct\u00fcphanenin fiziksel ko\u015fullar\u0131 kabaca nas\u0131l olmal\u0131?<\/strong> Mevcut durumda varolan yap\u0131lar\u0131 m\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeli, yenilerini mi kurmal\u0131?<\/strong> Yurtd\u0131\u015f\u0131nda bu k\u00fct\u00fcphanelerin b\u00fct\u00e7elerini kim kar\u015f\u0131l\u0131yor?<\/strong> G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz k\u00fct\u00fcphanelerde kitap se\u00e7imine, \u00e7e\u015fitli\u011fine dair bir \u00e7al\u0131\u015fma var m\u0131?<\/strong> Okullar\u0131n k\u00fct\u00fcphaneleriyle ilgili durum nedir?<\/strong> Ne gibi kar\u015f\u0131l\u0131klar ald\u0131n\u0131z?<\/strong> Ayr\u0131ca Moda G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri\u2019yle de \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n T\u00fcrkiye genelinde belediyelerden \u00e7ocuk k\u00fct\u00fcphanesi a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in d\u00fczenlenen kampanyaya kat\u0131lmak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n\u0131z.<\/a> Kaynak:http:\/\/www.bianet.org\/<\/p>\n
\n\u00c7ocuk k\u00fct\u00fcphanesi kavram\u0131yla kastetmek istedi\u011fimiz olu\u015fumun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131nda var. Bir yandan \u00e7ocuklar\u0131n bir arada aktivite i\u00e7inde oldu\u011fu, bir yandan ailelerin evlerinde yaln\u0131z bir hayat s\u00fcrmektense, toplumsal alanda sosyalle\u015febildikleri, di\u011fer ebeveynlerle tan\u0131\u015fabildikleri, sorunlar\u0131n\u0131 payla\u015fabildikleri olu\u015fumlar. Bahsetti\u011fimiz yerler \u00e7ocuklar\u0131n kitap okuduklar\u0131, birlikte kitaplar\u0131 ke\u015ffedebildikleri, canland\u0131rma veya drama yapabildikleri, birlikte oyun oynayabildikleri yerler. T\u00fcrkiye\u2019de anneler ve \u00e7ocuklar evde s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f durumda. \u00c7ocuklar duvara t\u0131rman\u0131yor. Enerjilerini atam\u0131yorlar, motor yeteneklerini geli\u015ftiremiyorlar. Toplumsal olarak eve ve aileye bak\u0131\u015f\u0131m\u0131zda, evde kalan aileye bakan kad\u0131na bak\u0131\u015fta sorun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
\nBizim s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz mekanlar \u00e7ocuklar\u0131 ve ailelerin aktif bi\u00e7imde yer alabilecekleri yerler. Okuman\u0131n sadece harflerle s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funa da inanm\u0131yoruz. Ah\u015fap, \u00fc\u00e7 boyutlu oyuncaklarla, seslerle, duyu\u015flar\u0131 motive edici \u015feylere ihtiya\u00e7 var. Harfler okul \u00f6ncesi \u00e7ocuklara hitap etmez. Okuma bilmeyen \u00e7ocuklar i\u00e7in bir k\u00fct\u00fcphaneden s\u00f6z ediyorsunuz. Hedef ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z kitle ba\u015fta okul \u00f6ncesi \u00e7ocuklar, ikinci olarak da okul sonras\u0131 \u00e7ocuklar. \u0130nsanlar k\u00fct\u00fcphane al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 erken kazanabilirse sonra da gider. K\u00fct\u00fcphanelere gitmek bir k\u00fclt\u00fcr i\u015fi, bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn olu\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulunmak istiyoruz. Erken bir k\u00fct\u00fcphane al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyorsunuz. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011funuzla gidecekseniz bebek arabas\u0131n\u0131n oradan ge\u00e7mesi gerekiyor. Rampa olmas\u0131 ya da d\u00fcz giri\u015f olmas\u0131 laz\u0131m. \u00dcsk\u00fcdar\u2019da \u015eemsi Pa\u015fa \u00c7ocuk K\u00fct\u00fcphanesi var. Deh\u015fetli bir merdiven var. Oraya \u00e7\u0131kar\u0131p \u00e7ocu\u011fu okutman\u0131z imkans\u0131z.<\/p>\n
\nVarolan \u00e7ocuk k\u00fct\u00fcphanelerinin okul sonras\u0131 \u00e7ocuklara y\u00f6nelik oldu\u011funu. Biz ise bu al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok daha erken ba\u015flamas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yoruz. \u00c7e\u015fitli aktiviteler d\u00fczenliyoruz bu \u00e7er\u00e7evede. Parklarda bulu\u015fuyoruz, Moda G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri\u2019nde \u00e7ocuklara okuma etkinli\u011fi yap\u0131yoruz. Bu d\u00fcz, monoton bir okuma de\u011fil. Teatral bi\u00e7imde, \u00e7ocuklar\u0131 oyuna katarak yap\u0131lan bir aktivite. \u00dc\u00e7boyutlu \u00e7ocuklarla aktif bir ili\u015fki kurdu\u011funuz okumalar bunlar. Teatral canland\u0131rman\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131rmak \u00f6nemli.<\/p>\n
\nVarolan k\u00fct\u00fcphanelere gidiyoruz, bak\u0131yoruz. Ortakla\u015fa neler yapabilece\u011fimizi konu\u015fuyoruz, \u00f6neriler getiriyoruz. Olmayan yerlerde de belediyelerle g\u00f6r\u00fc\u015ferek projemizi anlat\u0131yor, \u00e7ocuk k\u00fct\u00fcphaneleri olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 istiyoruz. Genelde gidip \u00f6nerilerde bulunuyoruz. Aktivite yapabilir miyiz diye sorup kitap okuma etkinli\u011fi ba\u015flat\u0131yoruz. \u0130nternet ortam\u0131nda anneleri \u00f6rg\u00fctleyip harekete ge\u00e7iyoruz.<\/p>\n
\nBebek arabas\u0131yla girebilmeniz gerekiyor. Alt a\u00e7ma \u00fcnitesi olmas\u0131 gerekiyor. Lavabo \u00e7ocu\u011fun boyutunda olmal\u0131. K\u00fct\u00fcphanenin imkan\u0131 yoksa be\u015f liraya sat\u0131lan tabureler var, onun yard\u0131m\u0131yla lavaboya ula\u015fabilir. Veya \u00f6zel laz\u0131ml\u0131klar var merdivenli, 30 lira; onunla da t\u0131rmanarak tuvalete kendisi oturabilir. Mesela raflar\u0131 tavana kadar yapmamal\u0131lar, \u00e7ocuklar\u0131n y\u00fcksek raflara eri\u015fimi imkans\u0131z. Veya kitaplar\u0131 s\u0131ra s\u0131ra diziyorlar. \u00c7ocuk okuma yazma bilmedi\u011fi i\u00e7in ne oldu\u011funu anlayam\u0131yor. \u00c7ocuklar\u0131 yard\u0131ma ihtiyac\u0131 olan varl\u0131klar yerine koymak \u00e7ok sorunlu. \u00c7ocu\u011fun kendisi \u00f6zg\u00fcr bir \u015fekilde hareket edebiliyor olmas\u0131 laz\u0131m ki oray\u0131 benimsesin. K\u00fct\u00fcphaneler g\u00f6r\u00fcyoruz, ne masa ne sandalye \u00e7ocuklara g\u00f6re, hatta yeti\u015fkinler bile zor oturur.<\/p>\n
\nVarolan bir belediye binas\u0131, mesela bir k\u00fclt\u00fcr merkezi olabilir, belediyenin kendi binas\u0131 olabilir; diyelim 50 – 70 metrekare bir oda ay\u0131rmal\u0131; art\u0131k mevcut yap\u0131 neyse ona g\u00f6re ayr\u0131s\u0131n, biz de orada ba\u015flayal\u0131m istiyoruz.Varolan bir binan\u0131n i\u00e7inde olunca temizlik, g\u00fcvenlik, \u0131s\u0131nma gibi sorunlar\u0131n\u0131z olmuyor; zaten bunlar sa\u011flan\u0131yor. Ama\u00e7 masraflar\u0131 en aza indirmek.<\/p>\n
\nGenelde belediye ya da devletin kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 yerler bu olu\u015fumlar. Asl\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de k\u00fclt\u00fcr bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, e\u011fitim bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00e7eleri var. Ve belediyeler bakanl\u0131ktan bu gibi yerler i\u00e7in yard\u0131m alabiliyor. Ayr\u0131ca yurtd\u0131\u015f\u0131ndan da fonlar var. Bu gibi yerlerin yurtd\u0131\u015f\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fccretleri de var, hi\u00e7 yok de\u011fil. Mesela ABD standartlar\u0131na g\u00f6re s\u00f6yleyelim, y\u0131ll\u0131k 100 dolar. Ayr\u0131ca vergilerden bu merkezlere fon aktar\u0131l\u0131yor. Belediyenin elinde bu da oluyor. Anlatt\u0131klar\u0131n\u0131zdan yerel bir \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu hareketin yerel olmas\u0131 gerek ama t\u00fcm T\u00fcrkiye \u00e7ap\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131m, ki farkl\u0131 bireyler yeti\u015febilsin. Okul \u00f6ncesi ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131rsa, al\u0131\u015fkanl\u0131k kazan\u0131rsa arkas\u0131 gelir. Zaten bu olu\u015fum yerel oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ocuklar parka gider gibi, arkada\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye gider gibi; orada vakit ge\u00e7irebilmek, ara\u015ft\u0131rma yapmak i\u00e7in k\u00fct\u00fcphaneye gelmeye ba\u015flayacak.<\/p>\n
\nGenel olarak dokusal, zihinsel kitaplar\u0131n hemen hepsi \u00e7eviri. Se\u00e7imde zorlan\u0131lmaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc say\u0131lar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131.<\/p>\n
\n\u00c7ok k\u00f6t\u00fc. \u00dcniversiteler dahil bir okulun g\u00fcc\u00fc k\u00fct\u00fcphanesiyle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Oysa k\u00fct\u00fcphanesi olmayan \u00e7ok okul var. Varolanlarda da kaynak eksikli\u011fi sorunu ya\u015fan\u0131yor. D\u00f6rt ayd\u0131r \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz.<\/p>\n
\nZihniyetin de\u011fi\u015fmesinin zor oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Ben \u00e7ok h\u0131zl\u0131 destek alaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm, kim b\u00f6yle bir yer istemez ki diye… Ama ailelerin kendi ge\u00e7mi\u015flerinde de k\u00fct\u00fcphane al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yok. Kad\u0131k\u00f6y Belediyesi tam destek verdi ama hen\u00fcz yer g\u00f6steremediler. Ayr\u0131ca \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi K\u00fct\u00fcphaneler ve M\u00fczeler M\u00fcd\u00fcr\u00fc\u2019yle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck. Yaz\u0131n kullan\u0131lmayan d\u00f6rt tane gezici k\u00fct\u00fcphaneyi bize tahsis edecek. Temmuz ve a\u011fustos aylar\u0131nda \u00e7ocuklara a\u00e7\u0131k alanda kitap okuma saatleri d\u00fczenleyebilece\u011fimiz yerlerde kullanaca\u011f\u0131z. Beylikd\u00fcz\u00fc Belediyesi de tam destek oluyor bize.<\/p>\n
\nKitap Okuyan \u00c7ocuklar Projesi\u2019ne dair daha detayl\u0131 bilgiye buradan ula\u015fabilirsiniz<\/a>.<\/p>\n