\u00a0T\u00fcrkiye’nin il merkezlerinde seyrek olarak ama \u00f6zellikle il\u00e7e merkezlerinde s\u0131k\u00e7a rastlan\u0131lan sorun yerel gazetelerin ar\u015fiv yap\u0131lmamas\u0131. \u0130l veya il\u00e7e merkezli \u00e7\u0131kan gazetelerin bulunduklar\u0131 yerlerdeki halk k\u00fct\u00fcphanelerine \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 g\u00fcn gazete b\u0131rakmalar\u0131 kanun gere\u011fi zorunlu ancak denetim ve kanun uygulanmas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u015f sadece gazete sahiplerinin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na kalm\u0131\u015f. Ancak yerel gazeteleri her n\u00fcsha i\u00e7in bin ila be\u015f bin lira aras\u0131nda para cezas\u0131 bekliyor.<\/p>\n
\u0130l\u00e7elerde Kaymakaml\u0131klar, il de ise Valilikler yerel gazetelerin ar\u015fivlenmesine dikkat g\u00f6stermedikleri gibi ‘Derleme Kanunu’ kapsam\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen m\u00fceyyideleri de uygulam\u0131yor. D\u00fczen b\u00f6yle olunca da i\u015f gazetelerin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na kal\u0131yor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin \u015fimdi anla\u015f\u0131lmayan ama ileriki y\u0131llarda kanayan yaras\u0131 olacak bu konuyu uzmanlarla konu\u015ftuk. Gazetelerin derlenmesi kapsam\u0131nda K\u00fct\u00fcphaneler ve Yay\u0131mlar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile Milli K\u00fct\u00fcphane’den bu konuda ciddi uyar\u0131 geldi! \u0130\u015fte tarihi sorumluluk ve Derleme Kanunu’nun yapt\u0131r\u0131mlar\u0131…<\/p>\n
HALK K\u00dcT\u00dcPHANELER\u0130 NE D\u0130YOR?<\/p>\n
Haber7.com olarak T\u00fcrkiye’nin \u00e7e\u015fitli il ve il\u00e7elerindeki Halk K\u00fct\u00fcphaneleriyle g\u00f6r\u00fc\u015fmelerimizde ortak kan\u0131 \u015f\u00f6yle: “Yerel gazetelerin bir k\u0131sm\u0131 ar\u015fivlenirken bir k\u0131sm\u0131 ise kaybolup gidiyor. Kanunu ciddiye alan yok i\u015f sadece duyarl\u0131l\u0131\u011fa kalm\u0131\u015f. Ar\u015fivlenme il kapsam\u0131nda daha ciddi y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrken, il\u00e7elerde neredeyse hi\u00e7 \u00f6nemsenmiyor. Gazetelere yaz\u0131 yazd\u0131klar\u0131n\u0131 ancak bir k\u0131sm\u0131n\u0131n getirdi\u011fini bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ise getirmedi\u011fi ifade ediliyor. Gazete b\u0131rakma zorunluluklar\u0131 varken, baz\u0131 gazetelerin bunu yapmad\u0131\u011f\u0131 gibi birde halk k\u00fct\u00fcphanesinden abone \u00fccreti istedikleri ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Kanunun gerekti\u011fi gibi uygulanmas\u0131 dahilinde gelen cezalarla birlikte gazetelerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde ar\u015fivlenebilece\u011fini ifade ediliyor. \u0130lgin\u00e7 bir konu da il\u00e7e veya il halk k\u00fct\u00fcphanelerinin gazetelerin sorumluluklar\u0131 oldu\u011fu halde gazete b\u0131rakmad\u0131klar\u0131nda su\u00e7 duyurusunda bulunamamalar\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fct\u00fcphanenin memur veya m\u00fcd\u00fcr\u00fc gazetenin kendilerine kar\u015f\u0131 yapacaklar\u0131 y\u0131pratma politikas\u0131ndan korkuyor.”<\/p>\n
K\u00dcT\u00dcPHANELER VE YAYIMLAR GENEL M\u00dcD\u00dcRL\u00dc\u011e\u00dc: KANUN VAR, AR\u015e\u0130V ZORUNLU<\/p>\n
Yerel gazetelerin derlenmesi konusunda K\u00fct\u00fcphaneler ve Yay\u0131mlar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc’nden Haber7.com’a yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada a\u00e7\u0131k\u00e7a kanun i\u015faret edildi. A\u00e7\u0131klamada \u015fu s\u00f6zlere yer verildi: “Bilindi\u011fi \u00fczere, \u00c7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015f Fikir ve Sanat Eserlerini Derleme Kanunu 22.02.2012 tarihinde kabul edilerek 29.02.2012 tarih ve 28219 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete’de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ad\u0131 ge\u00e7en Kanunla ili\u015fkili Y\u00f6netmelik, Kanunun yay\u0131m tarihinden itibaren alt\u0131 ay i\u00e7erisinde 29.08.2012 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. S\u00f6z konusu Kanunun 8. maddesinin (\u00e7) bendine g\u00f6re, yerel ve b\u00f6lgesel gazeteleri iki\u015fer n\u00fcsha derlenerek, bir adedi Mill\u00ee K\u00fct\u00fcphaneye, bir adedi de yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 ilde bulunan il halk k\u00fct\u00fcphanesine g\u00f6nderilmesi gerekmektedir. Bu madde gere\u011fince, yerel ve b\u00f6lgesel gazetelerin hem Milli K\u00fct\u00fcphanede hem de yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 ilde bulunan il halk k\u00fct\u00fcphanesinde derlenmesi zorunludur.”<\/p>\n
YATIRIM K\u0130M TARAFINDAN UYGULANACAK? CEZASI NE?<\/p>\n
K\u00fct\u00fcphaneler ve Yay\u0131mlar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, Derleme Kanunu \u00e7er\u00e7evesinde gazetelere uygulanacak cezaya da yer verdi. Gazeteleri bekleyen ceza \u015f\u00f6yle: “Kanunda yer alan sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmeyen derleme m\u00fckelleflerine, derlemenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerdeki en b\u00fcy\u00fck m\u00fclki amir taraf\u0131ndan uygulanacak yapt\u0131r\u0131mlar bulunmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re, gazeteleri 15 g\u00fcn i\u00e7erisinde derleme birimlerine veya derleme m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne eksiksiz ve hatas\u0131z olarak teslim etmeyen m\u00fckellefler her gazete n\u00fcshas\u0131 i\u00e7in bin T\u00fcrk Liras\u0131ndan be\u015f bin T\u00fcrk Liras\u0131na kadar idari para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Cezaya itiraz ve cezalar\u0131n tahsili i\u015flemleri, derlemenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerdeki en b\u00fcy\u00fck m\u00fclki amir taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr.”<\/p>\n
GAZETE, ABONEL\u0130K \u00dcCRET \u0130STEYEB\u0130L\u0130R M\u0130?<\/p>\n
\u00d6te yandan il\u00e7e veya il merkezli \u00e7\u0131kan baz\u0131 yerel gazetelerin halk k\u00fct\u00fcphanelerine gazete b\u0131rakma kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda abonelik \u00fccreti istediklerine rastlad\u0131k. Bu soruna yine Derleme kanunu kapsam\u0131nda K\u00fct\u00fcphaneler Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131kl\u0131k getirdi: “Derleme n\u00fcshalar\u0131 tamamen \u00fccretsizdir. Derleme m\u00fckellefleri, gazeteler i\u00e7in ve gazetelerin derleme birimlerine teslim edilmesi s\u00fcrecinde ortaya \u00e7\u0131kan kargo vb. masraflar i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fekilde \u00fccret talep edemezler” denildi.<\/p>\n
M\u0130LL\u0130 K\u00dcT\u00dcPHANE: B\u0130R N\u00dcSHA B\u0130ZE GELMEK ZORUNDA<\/p>\n
Milli K\u00fct\u00fcphane, Derleme Kanunu kapsam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, denetimin K\u00fct\u00fcphaneler ve Yay\u0131mlar genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u0130l Halk ve \u0130l\u00e7e Halk K\u00fct\u00fcphaneleri i\u015fbirli\u011fi taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
A\u00e7\u0131klamada \u015fu s\u00f6zlere yer verildi: “2527 say\u0131l\u0131 Basma Yaz\u0131 ve Resimleri Derleme Kanunu 21.06.1934 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f ve bu kanun kapsam\u0131nda, 2012 y\u0131l\u0131na kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 t\u00fcr ve say\u0131da yay\u0131n derlenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca eski yasan\u0131n cezai ve idari yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc yetersiz oldu\u011fundan de\u011fi\u015ftirilmesi ihtiyac\u0131 do\u011fmu\u015ftur. Bunun \u00fczerine Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z 6279 Say\u0131l\u0131 \u00c7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015f Fikir ve sanat eserlerini Derleme Kanunu \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ve 22.2.2012 tarihinde Resmi Gazetede yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Derleme Kanunu kapsam\u0131nda, ulusal derleme hizmetlerinin koordinasyon ve denetimi K\u00fct\u00fcphaneler ve Yay\u0131mlar genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u0130l Halk ve \u0130l\u00e7e Halk K\u00fct\u00fcphaneleri i\u015fbirli\u011fi taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. \u0130lgili Kanunun 8. Maddesinin \u00e7 bendine g\u00f6re; ‘Yerel ve b\u00f6lgesel gazeteler iki\u015fer n\u00fcsha derlenerek, bir adedi Mill\u00ee K\u00fct\u00fcphaneye, bir adedi yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 ilde bulunan il halk k\u00fct\u00fcphanesine g\u00f6nderilir’ h\u00fckm\u00fc mevcuttur.”<\/p>\n
“YAPILAN HUKUK\u0130 B\u0130R AYIPTIR, SU\u00c7 \u0130\u015eLEN\u0130YOR!”<\/p>\n
Ar\u015fivin yap\u0131lmamas\u0131n\u0131 tarihi haf\u0131zay\u0131 yok etme operasyonu olarak adland\u0131ran Sel\u00e7uk \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Caner Arabac\u0131, olay\u0131n fevkalade anormal bir durum oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Kanunun oldu\u011funu ama uygulaman\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Arabac\u0131, “Bas\u0131n ar\u015fivi yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 zaman haf\u0131zas\u0131z kalaca\u011f\u0131z. O gazetenin hitap etti\u011fi b\u00f6lge ve kesim ile ilgili Cumhuriyet haf\u0131zas\u0131 yok olmu\u015f olacak. Fevkalade anormal bir durum. \u015eu devirde yerel gazetelerin ar\u015fivlenmemesi ve koleksiyonunun tutulmamas\u0131 hem yerel gazetenin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelere hakaret hem de haf\u0131za silinmesi olay\u0131d\u0131r. Bas\u0131n koleksiyonu o d\u00f6nemin olaylar\u0131, geli\u015fmeleri, yorumlar\u0131 ile ilgili olarak haf\u0131zas\u0131 durumunda, onu saklamamak haf\u0131zay\u0131 silme ve yok etme operasyonudur. Kanun y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte oldu\u011fu halde yasay\u0131 uygulamayan kurumlar taraf\u0131ndan su\u00e7 i\u015fleme anlam\u0131na gelir. \u0130l\u00e7ede Kaymakam’\u0131n ilde ise Vali’nin harekete ge\u00e7mesi laz\u0131m. Sorumlu makamlar Derleme Kanununu uygulamak konusunda harekete ge\u00e7melidir. Bo\u015flu\u011fun s\u00fcratli bir \u015fekilde telefi edilmesi laz\u0131m. \u00d6zellikle kanun duruyor ve uygulanm\u0131yor. Bu hukuken bir ay\u0131pt\u0131r. Haf\u0131za kayb\u0131 ger\u00e7ekle\u015fiyor. Bu bilgi ve dok\u00fcman kayb\u0131d\u0131r” dedi.<\/p>\n
“BO\u015eLU\u011eU \u015e\u0130MD\u0130 ANLAMAYIZ AMA…”<\/p>\n
Sosyal haf\u0131zan\u0131n kayboldu\u011funa i\u015faret eden Do\u00e7. Dr. Caner Arabac\u0131, “E\u011fer bu ar\u015fivlenmeme s\u00fcrerse o b\u00f6lgelerle ilgili ekonomik, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131da kaybolur. Bu zeminin kaybolmas\u0131na g\u00f6z yumma t\u00fcm T\u00fcrkiye’deki k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn ve tarihimizin kayb\u0131na sosyal haf\u0131zam\u0131z\u0131n kaybolmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Yerel gazetelerin ar\u015fivlenmesine titizlikle devam edilmesi gerekiyor. Bug\u00fcn, tarih yak\u0131n oldu\u011fu i\u00e7in 1990’l\u0131, 2000’li y\u0131llarda kaybolan gazete ar\u015fivi eksikli\u011fi hissedilmeyebilir. Ama son 10 y\u0131l\u0131n kayb\u0131 bundan 40 veya 50 y\u0131l sonra \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir bo\u015fluk meydana getirir. B\u00f6lgeleri ve yerel tarihi, sosyal zemini \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc incelemek isteyen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir bo\u015fluk olacak bu bo\u015flu\u011fa meydan verilmemesi gerekir” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“\u00dcLKEN\u0130N HAFIZASI S\u0130L\u0130N\u0130YOR, KAYBOLUYOR”<\/p>\n
Yerel gazeteleri k\u00fclt\u00fcrel ve siyasal ar\u015fiv olarak tan\u0131mlayan Erciyes \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. Hamza \u00c7ak\u0131r, “Yerel gazeteler bulunmu\u015f oldu\u011fu il\u00e7e veya ilin k\u00fclt\u00fcrel ve siyasal ar\u015fividir. K\u00fcreselle\u015fen d\u00fcnyada yayg\u0131n medya d\u00f6nen haber portal\u0131n\u0131n geni\u015f olmas\u0131ndan dolay\u0131 yerel haberlere fazla yer vermiyor. Bunun i\u00e7in yerel medya bulunmu\u015f oldu\u011fu il\u00e7e veya ilin haf\u0131zas\u0131 konumuna geliyor. Bu ba\u011flamda yerel bir haf\u0131za kayb\u0131 oluyor. Olanlarda da bu geni\u015f bir \u015fekilde yer almaktad\u0131r. Yerel gazetelerin b\u0131rak\u0131n milli k\u00fct\u00fcphaneleri, bulunduklar\u0131 yerin halk k\u00fct\u00fcphanelerinde kendi ar\u015fivlerini olu\u015fturmamaktad\u0131r. Bu durum bir \u00fclkenin haf\u0131zas\u0131n\u0131n kaybolmas\u0131 demektir. Yerel k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, siyasetin milli birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn kayb\u0131d\u0131r. Yerel gazeteler bulunduklar\u0131 halk k\u00fct\u00fcphanelerine birer n\u00fcsha g\u00f6ndererek o ar\u015fivin olu\u015fturulmas\u0131 gerekir” dedi.<\/p>\n
“HEMEN HEMEN T\u00dcM \u0130L\u00c7E VE \u0130LLER\u0130N SORUNU”<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de bir\u00e7ok \u015feyin yaz\u0131 da kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen \u00c7ak\u0131r, m\u00fclki amirlerin harekete ge\u00e7mesini istedi. \u00c7ak\u0131r, “Bu hemen hemen b\u00fct\u00fcn il ve il\u00e7elerin sorunudur. Bununla ilgili bir \u00e7\u00f6z\u00fcm geli\u015ftirilmiyor. Yerelde ar\u015fiv s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. Biz \u00f6\u011frencilerimize \u00f6dev verdi\u011fimizde ar\u015fivlere ula\u015fam\u0131yorlar. Ne k\u00fct\u00fcphane de ne de gazetelerin kendisinde… Bu talihsizlik k\u00fclt\u00fcrel miras a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131pt\u0131r. Bu k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n haf\u0131zas\u0131n\u0131n mutlaka olu\u015fturulmas\u0131 gerekir. Bu duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n kurulu\u015flar\u0131 yerine getirmek zorundad\u0131r. T\u00fcrkiye’de bir\u00e7ok \u015fey yaz\u0131da kal\u0131yor ve uygulanm\u0131yor. Bize d\u00fc\u015fen il\u00e7e ise kaymakaml\u0131klara il ise valiliklere \u015fikayette bulunmam\u0131zd\u0131r ve bu ba\u011flamda m\u00fclki amirlerin harekete ge\u00e7mesidir” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Kaynak: http:\/\/www.haber7.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00a0T\u00fcrkiye’nin il merkezlerinde seyrek olarak ama \u00f6zellikle il\u00e7e merkezlerinde s\u0131k\u00e7a rastlan\u0131lan sorun yerel gazetelerin ar\u015fiv yap\u0131lmamas\u0131. \u0130l veya il\u00e7e merkezli \u00e7\u0131kan gazetelerin bulunduklar\u0131 yerlerdeki halk k\u00fct\u00fcphanelerine \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 g\u00fcn gazete b\u0131rakmalar\u0131 kanun gere\u011fi zorunlu ancak denetim ve kanun uygulanmas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u015f sadece gazete sahiplerinin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na kalm\u0131\u015f. Ancak yerel gazeteleri her n\u00fcsha i\u00e7in bin ila be\u015f […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1096,848],"class_list":["post-10035","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-arsivcilik","tag-halk-kutuphaneleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10035"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10035"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10035\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bbyhaber.com\/bby\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}